Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De kerk in Noord-Holland bezat dus allerwege boekkeurders, hetzij als vaste functionarissen die eenige jaren dienst deden, hetzij als tijdelijk benoemden ten aanzien van een bepaald boek. Reeds bleek de staat niet onwillig, het kerkelijk voorbeeld te volgen door in de toekomst politieke boekkeurders aan te stellen.

De synode van Alkmaar 1752 (art. 29) bespreekt de kerkelijke tucht, op onwilligen hieromtrent uit te oefenen.

„Visiteeren der boeken. Quaeritur [vraag] der classis van Alkmaar. Hoe te handelen met sulke Predikanten die zonder visitatie en approbatie geschriften van de Religie handelende uijtgeven tegen de duijdelijke Letter der Kerkenordre Artic: 55 1).

H. H. Correspondenten deelen mee: A. In Gelderland is een boete bepaald tegen zoodanigen. B. In Utrecht wordt zoo iemand voor de eerste maal geweerd van alle classicale commissien [waaraan emolumenten en althans eer verbonden waren], en het voor de tweede maal doende, wordt hij zes weken gecensureerd.

Hun Edele Mogenden [de commissarissen politiek] maken hier tegen zwarigheid, doch zijn van oordeel, dat H. H. Deputaten bij request aan hun Edel Groot Mogenden konden verzoeken ampliatie [uitbreiding] van het plakkaat van 21 November 1715, statueerende poenali-

librorum». Enkhuizen 1708 art. 23 bevat een lijst van 18 boeken die verdacht zijn en onderzocht zullen worden. Edam 1715 art. 13 kant zich tegen naamlooze boeken en theologische stoffen zonder approbatie, o. a. Fruitier's Zions worstelingen; Fruitier zij voortaan voorzichtiger. Edam 1745 art. 15 «licentieus boekdrukken! bespreekt het boek van Ds. Schortinghuis, Het innig Christendom, «bij de Synodus van Stad en Lande reeds veroordeeld». Overijssel verzocht, er tegen te waken. N-Holland bepaalde: Het zou best zijn over dit boek niet te handelen, om daardoor geen nieuwe onlusten te verwekken. Dr. J. C. Kromsigt, Wilhelmus Schortinghuis, Gron. 1904 diss.

1) Een der tallooze voorbeelden dat de kerk de Dordtsche kerkenorde, schoon ze in sommige provinciën door de Staten niet bevestigd was, twee eeuwen lang gebruikte.

Sluiten