Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geestelijken heimelijk de leden der Roomsche keik in de verstrooiing opzochten. Hadden omstreeks 1560 oudeiüngen langs de huizen heimelijk de gereformeerde preek aangekondigd, zestig jaar later boodschapten maagden op gelijke wijs de paapsche mis. Zij verschaften kindei tn en achterlijken godsdienstonderwijs, versterkten wankelmoedigen, en bekampten zwakke andersdenkenden. Vooial zorgden zij voor de verborgen huiskerkjes, altaarbenoodigdheden, versiering van gebouw en altaar, en onderhoud der geestelijke gewaden. Heur onverdroten ijver nevens die van priester en monnik wrocht het onverwachte, de wederopluiking van het Roomsch- Katholicisme ten onzent').

1) Andere Roomschen leiden klopjes af van kloppen, den klopper op de

deur laten vallen. Deed dat eertijds ieder niet? Waarom enkelen gescholden

naar wat allen doen? Dr. Frenay leidt af van klophengst Zie een zeldzaam overürukje uit «Het kerkbericht» een Roomsch weekblad van Mei 1891, dr. J. O. Frenay, Klopjes te Leiden in de zeventiende eeuw, 189*. Voorts dr. W. P. C. Knuttel, De toestand der Ned. katholieken ten tijde der Republiek, 'sGrav. 1892, '94. I'rof. H. Fruin, De tachtigjarige oorlog. Hist. opstellen, 6 dln., 'sGrav. 1909. Dl. IV, De wederopluiking van het Katholicisme in Noord-Nederland omstreeks den aanvang der zeventiende eeuw. Bijdragen voor de ges. v. h. bisdom v. Haarlem, 187.! enz., Are ie voor de ges. v. h. aartsbisdom van Utrecht, 1875, twee tijdschriften Tot de oorspronkelijke bronnen behooren het verslag van den staat der kerk aan den paus voorgelegd van den vikaris apostoliek Sasbout Vosmeer, Insinuatio status provinciarum, 160*2 (Arch. aartsb. Utrecht, XVI z' )• De verslagen der vikarissen apostoliek of andere aanzienlijke geestelijken aan den paus of de kardinalen der Propaganda overgelegd, de Relationes. Relatio seu descriptio status religionis catholicae in Hollandia etc. quam Romae collegit et exhibuit... Jacobus de la Torre, Kal. Septeinbris Anno 1650 (Archief aartsb. Utrecht, XI blz. 143 v.). Petrus a Matre Dei [Abr. Bertius, zoon van prof. Petrus Bertius (zie § 14) en de eerste pastoor der Monpère-kerk te Leiden, 1H54 83.] O. Carm., Clara relatio mission.s llollandicae et Prov. Confoederatarum ad instructionern eoruin quae in hac missione geruntur, Anno 1658 (Ed. C. Deelder, Rott. 1891). Th. de Cock, Missio Foederati Belgii seu inissionis Batavae descriptio deposito munere S. Congregationi 1706 (Ed. A. v. Lommei S.J., la Haye 1879). — Extracten uyt de resolutien v. de Staten v. Holland en West-Vrieslandt op 1 Juli 1728, 12 Mei 1734, 26 Nov.1736 (Rapport op de Rem. der N-Holl. Synoden over aanwas en stoutigheden van liet pausdom). C. P. Hoynck v. Papen-

Sluiten