Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zou ik heengaan? Saul zal het toch hooren en mij dooden". Toen zeide de Heere: „Neem een kalf van de runderen met u, en zeg: Ik ben gekomen, om den Heere offerande te doen".

In "zijn bijbelsche geschiedenis voor geleerden, als aanhangsel tot het verhaal van Davids zalving door Samuël, schreef Saurin in 1728 een verhandeling over de leugen, Dissertation sur le mensonge. De noodleugen of het onzondig liegen, de gedienstige leugen of „le mensonge officieux" [mendacium officiosum, ambtelijke onwaarheid] wordt in haar redenen vóór en tegen objectief („historiquement") beschouwd. Meer niet. De auteur wenscht geen partij te kiezen. Aan begin en eind van zijn opstel verklaart hij uitdrukkelijk als doel van zijn schrijven en axioma van moraal: Dat wanneer een consciëntiegeval zóó moeielijk is dat het de grootste genieën oneens doet zijn, het een onderwerp van verdraagzaamheid en niet van tweedracht behoort te zijn ')•

1) Discours IV p. 322—346, Dissertation sur le mensonge.

Aanvankelijk vóór de historische waarheid schrijvende, is Huet zijns ondanks langzamerhand tegen Saurin de pen gaan voeren. Hetgeen vooral op dit punt blijkt. Huet verzekert dat Saurin aankondigt, zijn eigen gevoelen omtrent de noodleugen te gaan ontwikkelen, en tegelijk verklaart alleen de gevoelens van anderen te willen mededeelen.

Huet, blz. 59 v. «Het is niet mogelijk de Dissertation sur le Mensonge ook slechts door te loopen, zonder zich te overtuigen dat hy [Saurin], ja, de onderscheidene gevoelens tegenover elkander heeft willen plaatsen, maar ook wel degelijk doen uitkomen, dat hy zelf de noodleugen voorstond. De aanhef van zyn betoog luidt aldus: «Nous hasardons d'abord notre penst'e d'une inaniére vague et générale, avant que d'entrer dans un plus grand détail». Is dit notre pensée niet in openbaren stryd met het historiquement? Kan iemand aankondigen dat hy zyn eigen gevoelen zal gaan ontwikkelen, eerst in het algemeen en daaina in byzonderheden, en tegelyk verklaren dat hy alleen de gevoelens van anderen heeft willen mededeelen» P

Gansch onjuist. Saurin treft geen blaam. Op het woord, dat Huet terecht cursief drukt, valt alle nadruk. Wat beduidt «notre pensée»"! Huet vertaalt in zijn voorstelling van zaken door: «ons [Saurin'e] gevoelen over de noodleugen». Daartoe heeft hij noodig, Saurins volzin middenin af te breken. En het slot van den zin (de woorden «la voici», beteekenende «hier volgt inijn voornemen») maar weg te laten, benevens den volgenden zin die

Sluiten