Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het Dordtsche formulier van instemming met confessie catechismus en canones ter onderteekening voorgelegd. Weigerachtigen werden geschorst. Naar afwezigen werd onderzocht. Op die voorbereiding volgden in den zomer de vergaderingen der provinciale synoden.

In de particuliere synode van Zuid-Holland die te Leiden bijeenkwam, viel het meest te doen '). De vergade-

niet elke classis een classicale kerk. die de kerken saamriep ? Aan het eind van elke vergadering werd vastgesteld, welke gemeente de classicale kerk zijn zou voor de volgende bijeenkomst. Itit was gewone regel. Later zal ons onderzoek van classicale acten de zaak wel uitmaken. Is prof. Reitsma ook te veel tegen de kerk en vóór de Remonstranten?

1) De synode wies. Van ouds telde ze 9 classen. In 1606 waren twee dienaren uit het graafschap Huren tegenwoordig. In 1607 en voortaan spreekt men van de classis van Buren ; in 1627 komt ze voor het eerst ter vergadering »in cornpetenten getale", d. i. 3 predikanten en 1 ouderling. In 1618 is de classis van Breda door twee dienaren vertegenwoordigd, en wordt vooreen halve classis erkend. (In 1648 werd Breda als heele classis erkend.) Sedert telde de particuliere synode van Z Holland dus tien en een halve classis. Naar anciënniteit worden ze jaarlijks in vaste volgorde bij het begin der acta vermeld. Dordrecht, Delft, Leiden, Gouda, Rotterdam, Gorkum, den Briel, den Haag, Woerden, Buren, Breda. In 1619 waren bijeen 30 predikanten, 10 ouderlingen, i commissarissen politiek, 2 correspondenten van N-Holland, de 4 gedeputeerden der synode van Z-llolland, samen 48 personen.

In den regel waren de grenzen van een kerkelyke provincie dezelfde als die van de staatkundige. Voor Holland was dit niet het geval. In het staatkundige sprak men van Holland of het Zuiderkwartier. En van WestFriesland of het Noorderkwartier. Elk had zijn college van Gecommitteerde Raden. Het IJ was de grens. Amsterdam en Haarlem behoorden dus tot Zuid-Holland. Kerkelijk was de provincie verdeeld in twee pirticuliere synoden, van Noord-en Zuid-Holland. De vprdeeling viel niet saam met de staatkundige. Want om al te groote ongelijkheid tusschen de beide Hollandsche particuliere synoden te voorkomen, waren de classei. Haarlem en Amsterdam bij Noord-Holland ingedeeld. Het stond nu toch nog zes tegenover tien en een halve classis. Bovendien strekte Zuid- en Oostwaarts de kerkelijke provincie Zuid-Holland zich verder uit dan de staatkundige. Denk aan Buren en Breda. Zie over de Z-Hollandsche synode W. Bachiene, Kerkel. geographie d. Vereen. Ned , 1768 vv., II 3—172. Noordwaarts liep de grens van het ressort der Zuid-Hollandsche synode, en loopt nog, even boven Hillegomen Leimuiden. De kerk had goed gezien. In later tijd heeft de staat de kerkelijke grensverdeeling van Noord- en Zuid-Holland overgenomen.

Sluiten