Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hoogst opmerkelijk wat tijd en zede aangaat. De gedaagde dicteerde zijn antwoorden aan den scriba der synode.

„Daerna comende tot de antwoort op de vrage, off hij gebleven was bij de leere der Gereformeerde kercke, in de Confessie ende Cathechismo begrepen, ende de jeucht daerin onderricht hadde off ter contrarie daervan was afgeweecken ende de jeucht qualic hadde bericht, seyde hij bemerckt te hebben, dat in onse Confessie eenige dingen niet soo naeckt uijtgedruckt wierden, ende dat hij in die dingen voor sich selven decisie geinaeckt hadde, maer de jeucht vrijheijt gelaten om anders te gevoelen. Gevraecht sijnde, wat dat het voor dingen waren, die in de Confessie niet soo naeckt wijerden uijtgedruckt, seyde nu sulckx niet te weten, maer versocht te huijs te gaen om eenige papieren te halen. Quam ten laetsten tot de materie van de mogelicheijt van de afval der heijligen, daerin seijde hij, dat syne decisie accordeerde met de geheele outheyt '.

Van die te halen papieren hooren wij niets meer. Bertius bleek ongezind „sijn fouten te repareren endede kercke satisfactie te geven". De synode ontzegde hem het gebruik van het heilig avondmaal. En droeg aan de kerk van Leiden op, ten overstaan van de gedeputeerden der synode hem beter te onderrichten. De kerkelijke sensuur zou bij trappen tot de excommunicatie toe aan hem geoefend worden.

Geldnood dreef Bertius naar Frankrijk. De Gereformeerde gemeente te Parijs weigerde hem den toegang tot het heilig avondmaal. Leeraars der Sorbonne daarentegen boden hem den troost der moederkerk. Zelfs spiegelden zij hem een professoraat voor. Dit was den zwakke te veel. De vijf-en-twintigste Juni 1620 zag hem des morgens de ketterij in handen van kardinaal Van Retz afzweren, en des avonds zijn val aan den Nederlandschen gezant met droef gemoed belijden. Wel heet de Heilige Schrift een dubbelhartig man ongestadig in al zijn wegen.

Sluiten