Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dan is het zeker te meer curieus, dat het privilege van 10 December 1668 reeds 28 Mei 166Ü ingetrokken, en het drukken en verkoopen van het boek streng verboden weid '). Natuurlijk is het toch herhaaldelijk herdrukten vertaald in het Fransch als „Mémoires de Jean de Wit" 2).

Voor het verbod werden ook redenen van staat opgegeven. Maar in den aanhef van het plakkaat wordt van het boek gezegd: „bij het welcke niet alleen da Bedienaers des Heyligen Evangelii met seer harde aenstoote1'jcke ende injurieuse expressien aengetast, ende in haer respect gesugilleert [van het Latijnsche „sugillare", bont en blauw slaan ; hoonen, beschimpen, kwetsen] werden".

De deïst Adriaan Koerbach maakte zich vooral berucht dooi den eigerlijken toon van zijn Spinozistisch woordenboek. „Een bloemhof van allerley lieflykheit sonder verdriet of eene vertaaling en uytlegging van al de

Hebreusche, Grieksche, Latynse, Franse en andere vreemde bastaart-woorden, 1668". Tot tienjarige hechtenis veroordeeld, stierf hij in 1669 in het rasphuis te Amsterdam 8).

Ook zijn broeder Johannes kwam te Amsterdam herhaaldelijk met den kerkeraad in conflict. In de synode van Schoonhoven 1669 (art. 40), in de extracten der correspondeerende synoden, komt uit die van Overijssel voor: „Art. 63. De Synodus word gewaerschoud voor Joannes Koerbagh"4).

1) Groot Placaatboek, III 522.

2) Mémoires de Jean de Wit. Trad. de 1'original (de P. de fa Court), de.ed Ratisb. (la Haye) 1709. John de Wilt and other great men in Holland (de la Court a. o.), The true interest and politica! inaxims of the republiek of Holland and West-Friesland, Lond. 1702.

3) IJpeij, II 9. Sepp, 90—92, Een rasp is een werktuig, dat dient om er iets mede fijn of tot poeder te maken. Het rasphuis is het tuchthuis, waar misdadigers vreemde houtsoorten inzonderheid braiiliehout door middel van vastgeklonken zagen fijnmaken. Ken raspboef is een gevangene in het rasphuis.

4) K. O. Meinsma, Spinoza en zijn kring.

Sluiten