Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarbij niet een hem geheel vreemd terrein. Reeds als jong man had hij philosofie gestudeerd. Een advocaat moest immers weten, hoe hij de rechters, een redenaar, hoe hij 't volk tot een bepaalde overtuiging bracht en de dialectiek of redeneerkunde leerde, hoe overtuigingen tot stand kwamen. In zijn leerboek der welsprekendheid (2, 42, 178) prent hij jonge advocaten in, dat veel vaker afkeer, voorliefde, partijdigheid, verbittering, smart, vreugde, hoop, vrees, dwaling of in 't algemeen een hartstocht het oordeel der menschen bepaalt dan het bewijs, het voorschrift, een rechtsregel, de instructie van het proces of de wetten. Daarom was de nieuwere Academie, die alles van verschillende zijden bezag zonder een beslist oordeel te vellen, Cicero meer sympathiek dan de Stoa, voor zoover de dialectiek aangaat. (Over deze philosofische scholen later meer). Cicero zegt dit uitdrukkelijk (Tusc. II, § 9).

Voor physische quaesties interesseerde Cicero zich niet. In zedeleer en theologie voelde hij zich aangetrokken tot de Stoa, wat deels met zijn karakter, deels met zijn opleiding samenhangt en vooral met zijn politieke richting. De Epicuristen Phaedrus en Zeno, de Academici Philo en Antiochus, de Stoïcijnen Diodotus en Posidonius hadden op zijn vorming invloed.

Voor 't begrip van de denkbeelden die Cicero in „de divinatione" ontwikkelt is 't niet ongewenscht een blik te slaan op de geschiedenis der philosofie.

Toen in de zevende eeuw voor Christus op de westkust van Klein-Azie het eerst de behoefte ontstond aan een redelijke verklaring van het wereldraadsel, was de vraag, die zich vooral opdrong aan de philosofen, deze: hoe komt het toch, dat alles verandert? We moeten toch wel

werd geroepen en zoodoende niet den laatsten zin van 't eerste boek heeft voleindigd. Tevens meent S. dat het werkje eerst na Cicero's dood is uitgegeven door een anonymus, dio 't onder de nagelaten werken vond, vol kantteekeningon, en bij de uitgave deze kantteekeningen veelal onjuist in den text heeft gebracht.

Sluiten