Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

na 't gebruik van spijs en drank, dan kan men die herinneringen niet goed onderscheiden, gelijk stroomend water ons beeld minder scherp weerkaatst dan stilstaand. Tijdens de spijsvertering in den slaap vervullen verwarde en monstrueuze droombeelden het bewustzijn van melancholici, koortslijders en dronken menschen, bij normale individuen is er dan in 't geheel geen droom. Na afloop van de spijsvertering en als alles in 't lichaam rust, hoeft de fantazie in 't uiaÜ-^tr/.óv vrij spel, daar de rede geen controle uitoofent.

Aristoteles meende, dat voortgezet speciaal onderzoek op alle gebieden van 't menschelijk weten vrij spoedig de philosofie tot haar einddoel zou brengen (Cic. Tuse. III, 28). Bij al zijn studiën op verschillend terrein leidde hem die gedachte. Daar het speciaal onderzoek door Aristoteles in dienst werd gesteld van de oplossing der philosofiische problemen, is hier nog een band tusschen wijsbegeerte en en speciaal-wetensehap. Misschien hebben zijn leerlingen die verwachting gedeeld; ook zij bewogen zich bij voorkeur op het gebied der speciale wetenschappen. Doch dit onderzoek, dat uitging van de ervaring, leidde tot een ganscli ander resultaat dan Aristoteles had gedacht. Zoo ontstond in het midden van de derde eeuw in Alexandriö de empirisch-medische school (Philinus van Cos), die eeuwen lang bloeide en vooral bij de Romeinen aanhang vond. Zij hielden zich geheel aan de ervaring en sloten alle theoretische vakken van de geneeskunde uit. Zoo bracht omstreeks 800 Euclides, geheel zonder speculatief-philosofische doeleinden, de mathesis tot bloei. Zijn leerboek wordt nog in Engeland op de scholen gebruikt. Archimedes en Eratostlienes zijn evenmin wijsgeeren in de gewone beteekenis. Diezelfde Euclides was ook een groot astronoom en Eratostlienes pastte 't eerst astronomie en wiskunde toe op de geografie. Een theorctisch-philosophiscli systeem, dat aan streng wetenschappelijke eischen wilde voldoen, moest dus gebouwd zijn op of althans getoetst aan de resultaten der speciaal-wetenschappen: deze breidden zich voortdurend uit en een dergelijk systeem is destijds dan ook niet ont-

Sluiten