Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Uit de botsingen ontstaan verbindingen van atomen. Deze verbindingen gaan later weer te niet. In bijzonderheden te weten, hoe de wereld is samengesteld, vond E. overbodig.. De kennis der atomen achtte hij voldoende om den mensch te bevrijden van vrees voor den dood. De dood is immers niets dan een veranderde rangschikking der atomen. Ook is vrees voor de goden ijdel. Ze bestaan wel, maar ze leven in de ruimten (intermundia) tusschen de tallooze werelden, die de atomen vormen. Immers deze zijn niet gelijkmatig verdeeld door 't heelal. — Het genot is het hoogste goed, doch men houde wel rekening met de gevolgen. Hoog stelden de Epicureërs de vriendschap. Hun systeem had ook een idealen „wijze" zoo goed als dat der Stoa. De wijze is ook onder martelingen gelukkig. (Cic. Tusc. II, 17 vertelt dit en voegt er bij: ille dixerit sane idem in PhalarLUs tauro quod si esset in lectulo). Dat geluk te midden van martelingen put de wijze uit de herinnering aan vroeger genot. Een concreet voorbeeld van een Epicurist is Cicero's vriend Atticus, die tevens vriend van Nepos was. (Vgl. Nepos' biografie van Atticus).

Zoo waren dus de Stoa, Epicurus' leer en de nieuwere Academie de drie hoofdrichtingen tijdens Cicero's leven.

De peripatetische school telde betrekkelijk weinig aanhangers onder de practische Romeinen.

Yan de godsdiensten waren behalve de Romeinsche en de Grieksche van belang de Klein-Aziatische godsdienst der Magna Mater, de Joodsche, de Perzische Mithrasdienst en de Egyptische dienst van Isis en Osiris. Wij kunnen deze echter veilig onbesproken laten, daar in de divinatione hiervan alleen genoemd worden (I, 132) Isiaci coniectores en Serapis. Isis is de godin der vruchtbaarheid (de aarde), die alle bloei dankt aan Osiris, den god der vruchtbaarheid. Zoo was de godin al vereerd tijdens Herodotus. In Cicero's tijd had de oorspronkelijk Egyptische dienst van Isis ook andere elementen in zich opgenomen nl. Syrische,

2

Sluiten