Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

strand, daaronder zeeroof, plundering en desertie van scheepsvolk. Le grand conseil had te oordeelen over jurisdictiegeschillen tusschen de lieutenants-criminels en de prévöts des maréchaux en over zaken in appel en in cassatie, welke daarvoor geschikt waren. In alle gevallen, niet aan deze juges extra-ordinaires opgedragen, waren de juges ordinaires bevoegd, en evenals eerst genoemden hadden zij ook alleen een zakelijk beperkte bevoegdheid, oordeelende over alle personen ).

De Peinliche Gerichtsordnung Kaiser Carls V," algemeen begemeen bekend als de Garolina en in 1532 uitgegeven, bracht veel verbetering in den treurigen rechtstoestand in het Duitsche Hijk ). Weliswaar werd de Carolina geen bindend recht voor de tallooze staten, wier souvereinen prat gingen op hun recht om eene eigen rechtspleging te hebben, maar de vele goede eigenschappen ervan waren oorzaak, dat zij in bijna geheel Duitschland het fundamentum juris criminalis werd en dit tot in de 19de eeuw bleefs). Een onmiddellijk gevolg hiervan was, dat de rechtspraak in handen der Romanisten werd gelegd en het oud-Germaansche proces, evenals de Schoften, had afgedaan. Nu lieten de talrijke colleges 4) en de geringe geldmiddelen niet toe, dat overal „doctores" rechters waren, maar werden alle lagere colleges met leeken bezet. Ten einde toch eene rechtskundige beslissing te verkrijgen, werden de processtukken ook de getuigenverhooren, die daartoe op schrift gebracht werden - naar hoogere colleges of naar de juridische faculteit van eene of andere universiteit opgezonden. Aldus ontstond een schriftelijk proces met al de daaraan verbonden nadeelen.

Men had keizerlijke gerechtshoven, welke oordeelden over alle rijkszaken in eersten aanleg en in appel over zaken, berecht in een dier staten, wier souvereinen het privilege de non appellando niet bezaten. In iederen staat bestonden „Landgerichte" en het was een praerogatief van den landsheer, wanneer deze colleges in hoogste ressort vonnisten. Van den rechter in de vrije steden en de heer-

.) Zie Faust.n Hélie, t. a. P. I, blz. 580-675. A. Esme.n, Histoire de la procédure eriminelle blz. 21—43 en 135 vlg. en J. D. Meijer, t. a. p.

') Zie over dien toestand Glaser, Handbuch des Strafprozesses, I blz. 79 vlg.

■') Gkib, Iiclirbuch des Deutschen Strafrechts, I blz. 277.

.) | D Meijer, t. a. P. V, blz. 193, zegt: «aucun pays de 1 Luropc ne pouvait avoir un aussi grand nombre de tribnnaux, en égard ft sa population, que 1'Allemagne.»

Sluiten