Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Intusschen is deze bepaling nimmer toegepast en heeft de Raad van State steeds het „opperste Rechtsgebied" gehad ').

In de Groote Vergadering werd bij Resolutie van 25 Maart 1651 bepaald, „dat de Commandeurs van de Guarnisoenen met den Krygsraad in de Steden van Gelderland -'), stem in State hebbende, de Militaire Jurisdictie niet vorder zullen mogen gebruyken noch extenderen, als over die nalatigheid ende overtredinge in Tochten ende Wagten, overgaan aan den Vyand, desertie van Compagnien ofte verloop van d' eene compagnie onder de andere zonder Paspoort, mitsgaders over excessen ende delicten, die de Officieren ende Soldaten onderling of d' eene tegens den andere zullen komen te begaan ende vorder niet', invoegen dat over alle andere zaken, zy zijn dan criminele ofte civile, die Militaire Personen apprehensibel, convenibel, justiciabel ende executabel zullen zyn by den Civilen ofte Politicquen Rechter" :i). Hiermee was nu eene scherpe onderscheiding tusschen militaire en commune delicten gemaakt en de militaire jurisdictie in de stemhebbende steden beperkt. Om een einde aan de geschillen tusschen den militairen en den civielen rechter te maken, stelde Willem III in 1675 eene provisioneele regeling voor, welke evenwel alleen door Utrecht schijnt aangenomen te zijn1)- De strijd liep voor een groot deel over den Hoogen Krijgsraad. In zijn oorsprong was dit college mets anders dan een krijgsraad te velde, welke door Maurits werd geraadpleegd over de vonnissen der garnizoenskrijgsraden aan zijne approbatie onderworpen en daarom ook wel „de krijgsraad nevens Zijne Excellentie" genoemd werd. Onder Maukits en Willem III trok hij een groot deel der militaire jurisdictie tot zich 5) en matigde zich den naam van Hoogen Krijgsraad der Vereenigde Nederlanden

i) Rendorp, t. a. p. blz. 40-41, 45 noot aldaar en Slingelandt, Memorie over de Militie bij V. i>. Kemp, t. a. p. III blz. 210 vlg.

-') Gelderland heeft de Resolutie voorgesteld, welke ook in andere gewesten

van kracbt was.

:r) Y. d. Kemp, t. a. p. II blz. 40—41,

') Zie deze regeling bij V. n. Kemp, t. a. p. II blz. 160—163 en bij Rendorp,

t. a. p. bijlage D, blz. 18—19.

», Slingela.vdt bij Y. d. Kemp, t. a. p. III blz. 215. Rendorp, t. a. P. blz 47 Zie de vonnissen verder in bet Recueil van de notabelste besoignes ende resolutiën van den Griffier Anthonie van Dalen in 1666 uitgegeven en herdrukt in 1675 en 1724.

Sluiten