Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

personeel bestond uit 5 klassen. De voorzitter, altijd een officier, vormde de eerste klasse, officieren de overige klassen, als de beschuldigde officier was en de tweede en derde klasse, wanneer hij een mindere militair was, terwijl dan de vierde klasse uit Sergeanten en de vijfde uit Unteroffizieren bestond, als hij onderofficier was of respectievelijk uit Unteroffizieren en soldaten, als hij soldaat was. Het aantal rechters wisselde van 9 tot 13 personen, naar gelang van het misdrijf en van den rang van den beschuldigde. Elke klasse beraadslaagde over het schuldig en bracht in haar geheel eene stem uit, te beginnen met de vijfde klasse. De auditeur als referent las, na beëediging der rechters, de stukken voor; daarna werd den beschuldigde gevraagd, of hij nog wat te zeggen heeft en na protocolleering werd hij verwijderd. Vervolgens zette de referent de feiten en de rechtsvraag uiteen — bij zware vergrijpen schriftelijk — en werd het vonnis geveld. Alleen bij gemeene misdrijven, met eene vrijheidsstraf van 3 jaar of langer bedreigd, kon een rechtsgeleerde verdediger den beschuldigde bijstaan. Was de doodstraf bedreigd, dan was deze verdediging verplichtend. Bij militaire misdrijven, met meer dan tien jaren vrijheidstraf of den dood bedreigd, kon een militair als verdediger optreden. In oorlogstijd bestond geen verdediging door derden. Er bestond „höhere und niedere Gerichtsbarkeit" en wel deze laatste bij de regimenten en zelfstandige bataljons, oordeelende over alle strafbare handelingen van onderofficieren en soldaten, welke met hoogstens zes weken vrijheidsstraf bedreigd zijn ')• Gerichte der höheren Gerichtsbarkeit oordeelden in alle andere gevallen en altijd over officieren. Het General Auditoriat was opperste militairgerechtshof en bestond uit den General Auditeur als voorzitter en een aantal rechtsgeleerden als leden.

Ik laat de regeling, zooals zij in Wurtemberg bestond, rusten, daar zij in hoofdtrekken met die van Pruisen overeenkwam en zal in 't kort het Beiersche stelsel aangeven. Het Beiersche proces was mondeling en openbaar, terwijl vrije bewijsvoering was toegelaten. De bevoegdheid van den militairen rechter was minder universeel dan in Pruisen, terwijl zij ratione materiae ook beperkt was, wanneer een gemeines Verbrechen met een militarisches

') De auditeur wordt bij deze lagere rechtbanken (Standgerichte) vervangen door een untersuchungsführenden Offizier.

Sluiten