Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ter bevrijding van het door zonde belaste gemoed van den beklaagde zelf', werd de spil waarom het nieuwe proces zich bewoog" x). Was dit voor de Kerk, die het „lediglich zur Sicherung des Seelenheiles des Sünders" te doen was, te begrijpen, voor den gewonen rechter was het stelsel verleidelijk. Immers zijn aanzien en macht werden buitensporig groot, zijn werkkring vergemakkelijkt, nu hij volstaan kon met de bekentenis, want het sprak van zelf, dat weldra het middel zou gevonden worden, dat den beklaagde spoedig en op eene voor den rechter gemakkelijke wijze tot bekennen bracht. Dat middel was de pijnbank.

Het inquisitoire proces, hoewel als extra-ordinair proces te boek staande, werd weldra het proces. In Duitschland werd het behandeld in de Carolina en later tot in de uiterste consequentien ontwikkeld door Cari'zoviüs en Brunnemann, in hunne geschriften; in Frankrijk werd het in de Ordonnance van 1070 zoo zuiver mogelijk in toepassing gebracht; en hier te lande door de crimineele ordonnantiën van Filips II in 1570 bevestigd.

Eerst met de Fransche revolutie kwam er verandering. In plaats van het geheel inquisitoire proces werd een nieuw strafproces ingevoerd, waarbij naar eene toepassing van den accusatoiren vorm werd gestreefd. Doch dit waren slechts proefnemingen. Toen in 1808 de Code d'Instruction Criminelle, die den grondslag vooralle continentale wetgevingen is geweest, tot stand kwam, was men reeds teruggekomen op de vluchtige wetten van het revolutietijdperk, waarbij veel was ontleend aan het Engelsche strafproces. „De Code d Instruction was eene transactie tusschen het oude proces en de accusatoire" 2). Waarin bestond deze transactie ? In't algemeen kan men zeggen, dat het eindonderzoek — naar mijne meening is hoofdonderzoek :1) een betere naam voor dit deel van het proces — een accusatoir karakter draagt en het vooronderzoek naar inquisitoiren geest is ingericht.

Het vooronderzoek dient om gegevens te verzamelen betreffende

') Prof. air. D. slmons. Inaugureele Oratie, blz. 8. Zie ook glaser, t. a. p. I blz. 09 vlg.

®) slmons, t. a. p. blz. 12. Zie ook hiervoor blz. 85.

*) Of «Hauptverhandlung» volgens de Strafprozessordnung. «Schlussverfahren», meer met ons «eindonderzoek» overeenstemmende, was de laatste zitting in het« U ntersuch ungsverfahren» van het vroegere militaire strafproces in Wurteinberg.

Sluiten