Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelfstandigheid te verwezenlijken, de rechtspraak het vertrouwen des volks te doen winnen en te doen behouden, heeft men het volk zelf, — den onufhankelijken, vrijen burger — laten deelnemen aan de rechtspraak. Men heeft tegenover alle bezwaren, verbonden aan de deelneming van leeken aan rechterlijke functien, de zekerheid van onpartijdigheid en van zelfstandigheid zwaar laten wegen'). Dat het leekenelement niet ten volle aan de verwachtingen voldoet en de gemengde colleges (Schöffengerichte) de voorkeur verdienen boven de jury, kan hier niet opnieuw en uitvoerig nagegaan worden. Alleen zij opgemerkt, dat de zelfstandigheid der niet-rechtsgeleerden tegenover de rechtsgeleerden in hetzelfde college in theorie grooter is dan in de praktijk blijkt. Immers de zelfstandigheid en onafhankelijkheid zullen alleen kunnen worden gehandhaafd door hen, die eiken steun van anderen kunnen missen, wat slechts mogelijk is, wanneer zij bekwaam zijn. Hiermee kom ik tot de verdere eischen, n.1.:

li. Eischen van bekwaamheid. „Judex est vir bonus juris dicundi peritus" heeft QuiNCTilianus, (Instit. Orat. XII c. 1, § 1), gezegd. Een rechter, die bekwaamheid mist, zal, hoe goed zijne bedoelingen ook zijn, van zelfstandigheid slechts den schijn kunnen vertoonen in vasthoudendheid aan eigen inzicht, wat in koppigheid of eigenwijsheid zal ontaarden; bij uitzondering zal hij goede uitspraken geven, meer aan het toeval dan aan zijn kunde te danken. Maar vooral zal de collegialen rechter, bij gemis aan bekwaamheid, als een schip zonder compas varen op dat van zijne collegaas en derhalve zijne zelfstandigheid inboeten. En dit is een bijna even groot kwaad als dat het geheele college bekwaamheid mist. In het laatste geval komt ten minste door het met het recht in strijd zijnde vonnis aan het licht, dat onbekwaamheid oorzaak van de onjuiste uitspraak was en is het kwaad in hooger beroep of cassatie te herstellen. Doch wanneer in een college enkele leden onbekwaam zijn en aan de leiband van een of meer collegaas loopen, blijkt hiervan naar buiten niets, terwijl feitelijk niet met het wettelijk getal rechters recht gesproken wordt, maar met zooveel minder als onbekwaam zijn. Een niet te verhelpen kwaad, wijl het niet openlijk bekend is.

') Zie hiervoor blz. 92.

Sluiten