Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

liet algemeen gezag kan niet verder gaan dan wat betreft algemeene verordeningen; binnen die algemeene verordeningen moet liet gemeentebestuur vrij blijven. Indien de geachte spreker liet mij niet ten kwade wilde duiden, zou ik daarin een strijd gelooven op te merken tegen zijn eigen stelsel. Hij zegt: binnen die algemeene verordeningen moet iet gemeentebestuur vrij blijven; maar waarom dan ook niet ten aanzien van die algemeene verordeningen zelve? Inderdaad, dat wil de Grondwet; de Grondwet wil, dat het gemeentebestuur vrij zij ten aanzien van het maken van algemeene verordeningen, ofschoon het vervolgens afhankelijk is gesteld daarvan, of het hooger gezag ook oordeelen zal, dat die verordeningen strijdig zijn met het algemeen '< ng, «f met de wet. De vrijheid ten aanzien van hetgeen de geachte spreker heeft uitgedrukt met de woorden algemeene verordeningen, en e vrijheid ten aanzien van alle andere verordeningen moet volkomen dezelfde zijn.

Op het eigenaardig gebied van de gemeente, zegt de geachte spreker, is geen algemeen belang; op dat gebied is geen strijd met de algemeene wet mogelijk. Is dat juist, Mijne Heeren, dan is'het voorschrift van de Grondwet niet op den aard der zaak gegrond, maar met den aard der zaak in strijd. Immers er wordt gezegd in de Grondwet, dat verordeningen betreffende de huishouding van de gemeente, het individueele van de gemeente, kunnen worden geschorst, wanneer zij strijdig zijn met de algemeene wet of met het algemeen belang. Wanneer nu op dat gemeentegebied geene botsing met de algemeene wet of het algemeen belang kan plaats hebben, hoe is het dan mogelijk, dat er ooit eenige grond kan zijn tot het toepassen van die macht, die de Grondwet geeft tot schorsing of vernietiging? Maar hetgeen de geachte spreker ontkent, meen ik te moeten beamen. De algemeene wet en liet algemeen belang zijn overal; en hetgeen mij voorkomt eene vergissing, eene dwaling van den geachten spreker te zijn, spruit hieruit voort, dat de geachte spreker niet beschouwt de gemeente gelijk de provincie, als een onderdeel van den Staat, maar als een afzonderlijk bestanddeel van het geheel, waaraan hij een afzonderlijk bestaan wil verzekeren. Ik geloof echter, dat deze beschouwing onjuist is. Gelijk in het menschelijk lichaam liet bloed door al de aderen vloeit, zoo moet ook voor de werking van de algemeene wetten, voor den eisch van de algemeene belangen, ieder deel van den Staat toegankelijk zijn.

_ geachte spreker heeft ook gezegd, dat algemeene belangen een van die woorden zijn, die passee-par-tout mochten heeten, omdat ze dienen, om er al de deuren mede open te doen. Maar wij willen volstrekt geen deuren; wij willen de deuren doen vallen. Dit deel van het betoog van den geachten spreker is — gelijk het betoog van den geachten spreker inderdaad in het algemeen is — tegen de Grondwet gericht. Ware, hetgeen hij zegt, waarheid, dan had de Grondwet nooit behooren toe te stemmen, dat op grond van het algemeen belang of van de

Sluiten