Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heeft het politiek bestaan van het vorig Ministerie verteerd: wij - het tegenwoordige Gouvernement — hebben het gekwetst gevoel bevredigd: ons programma is algemeen door het land goedgekeurd: de kiezers hebben er hun zegel aan gehecht."

Een geacht lid. de spreker uit Nijmegen, de heer van Lynden, heeft, van de beweging van voorleden jaar sprekende, gemeend te mogen verzekeren, dat die beweging door het Ministerie niet was voorzien, hetwelk daardoor was verrast. Ik zou van den geachten spreker de redenen gewenscht hebben te vernemen, die hein aanleiding kunnen hebben gegeven tot die ongegronde onderstelling. Dat het gedeelte van de Grondwet waarop het hier aankwam, niet ten uitvoer zou worden gelegd in ons land zonder spanning, dit kon iedereen voorzien. Hij behoefde zich slechts te herinneren wat over dergelijk punt hier te lande vroeger was voorgevallen. Indien een ieder dit voorzien kon, dan is de onderstelling wat gewaagd, dat een Ministerie, hetwelk over die aangelegenheid verscheidene jaren had beraadslaagd, aan de mogelijkheid van dergelijke beweging niet zou hebben gedacht. Ik kan den geachten spreker integendeel verzekeren, de beweging, een groote schok was zeer wel voorzien, en dat is meer dan eens in den Ministerraad ter sprake gebracht. Het Gouvernement had exceptiën. uitstel kunnen zoeken, om de volbrenging dier zware taak aan een volgend Ministerie over te laten. Het vorig Gouvernement, Mijnheer de Voorzitter, heeft zeer wel geweten en er aan gedacht dat het soms gevaarlijk is, zonder ommezien en altoos recht te laten wedervaren. maar het heeft zich door die bedenking niet laten weérhouden. Het heeft gehoorzaamd aan de overtuiging dat eene Regeering, die daartoe den moed heeft, welk ook haar lot zij, de ware belangen van het volk zal hebben bevorderd. De vraag was, of men aan een kerkgenootschap de vrijheid mocht onthouden die de Grondwet geeft en die men door andere kerkgenootschappen liet uitoefenen : of men het Roomsche kerkgenootschap de vrijheid mocht onthouden, om zich naar zijne eigen beginselen te organiseeren.

Zoo men het recht zijn loop liet, wat stelde zich het Gouvernement voor ten aanzien van de gevolgen V Ik heb het reeds voorleden jaar verklaard, het stelde zich voor, dat er beweging, bezorgdheid zou ontstaan; dat zij zich echter bij standvastige handhaving van de Grondwet van de zijde van het Gouvern- ment, langzamerhand van zelve zou moeten oplossen, zoodra de ondervinding deed zien. dat de bisschoppen aan het Protestantsche deel onzer maatschappij niet meer kwaad konden doen, dan de pauselijke missie tot dusverre had gedaan.

Deze voorstelling was natuurlijk ondergeschikt aan eene voorwaarde. aan de onderstelling, dat het Hoofd van den Staat geen anderen raad dan dien zijner toenmalige Ministers volgde.

Sluiten