Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Met eene klacht over de natie, waarop hij zich zoo dikwerf en met zooveel gerustheid had beroepen. Wat heeft hij gisteren gezegd V „De natie is in een toestand van apathie, van vertwijfeling aan alle hoogere beginselen gebracht, zoodat zij wellicht voor het oogenblik het gewicht van de verderfelijke beslissing niet zal inzien." De afval, dien hij ondervindt, drukt hem. Ik waag daarbij den geachten spreker eene vraag voor te stellen: Kan geen schuld aan uwe zijde zijnV Zijt gij niet vervallen in de fout van het socialismeV Ieder, die regeering wil bouwen op hetgeen uit zijn aard aan individueele overtuiging moet overgelaten blijven en aan het innerlijk leven behoort, zal zelfs zijne partijgenooten tegen zich zien opstaan, en zedelijke rebellie ondervinden. Of hij dient — en gij zijt op weg, maar gij hebt dien nog niet afgelegd — het geloof tot eene oflïeieele, wettelijke waarheid te verheffen, waaraan ieder, ook zonder die voor juist te houden, moet gehoorzamen.

De profetie. „Er zal ontstaan, wanneer deze wet doorgaat, verbittering, tweedracht of onverschiligheid, en in beide gevallen un pays en décomposition. een land in ontbinding." Men heeft mij eenigen tijd geleden, Mijnheer de Voorzitter, eene lijst voorgelegd der onderscheidenene voorspellingen van den geachten spreker. Uit die lijst is mij ée'n voorbeeld in de geheugenis gebleven, de voorspelling, die hij deed. bij gelegenheid dat de provinciale wet hier in beraadslaging was; de provinciale wet. die — ik geloof iedereen zal het erkennen — zoo eenige van de wetten der laatste jaren, nuttig, heilzaam, vreedzaam gewerkt heeft. Wat voorspelde echter de geachte spreker? „Er zullen provinciale clubs ontstaan;" zoo noemde hij hetgeen de wet als provinciale vertegenwoordiging instelde. „Ik vind ook hier, zeide hij in de zitting van 18 Juni 1850. demokratische richting en anarchieke begrippen." Het motto, dat hij voor die wet koos, was in deze Fransche bewoording vervat: „L'oppression démocratique qui depuis quelque temps pèse sur les sommités de la société, va s'étendre a toute la surface du royaume, et la discorde qui nous dévorait au centre, se dispose a propager dans les plus petites localités les dissensions intestines."

„Wanneer, voegde hij er bij, de beginsels dezer beide wetten (de kies- en provinciale wet) worden ontwikkeld, zullen ze leiden tot tweedracht, tot de overmacht van het gqjeupel."

Ik zou wellicht op de voorspelling van gisteren geschrikt zijn, maar wanneer ik nu, na verloop van zeven jaren, dergelijke profetie vergelijk, dan wacht ik, vooreerst althans, de gevolgen ook van deze wet nog gerust af.

Mijn amendement. Ik zal, wanneer ik daarover nogmaals het woord neem, den Minister niet behoeven te verzekeren, dat het hoegenaamd niet om polemiek te doen is. Had ik niet eene zeer gevestigde en klare overtuiging, dat de twee eerste alinea's,

Sluiten