Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Vietor ') vermelding verdienen. Bij ons leverden slechts enkelen, zooals H. Kern ') en A. B. Cohen Stuart 8), eenige bijdragen op phonetisch gebied , terwijl eene zeer bruikbare populaire handleiding daarvoor werd geschreven door P. IIoorda *).

In den laatsten tijd is tegen de in Duitschland over het algemeen aangenomen methode Bell-Sweet een krachtig protest uitgegaan van den Münchener geleerde Karl Borinski5), die de nauwkeurigste beschrijving van den stand der spraakorganen nog onvoldoende acht ter verklaring van de klankschakeeringen , en meent, dat er op den door Donders en Helmholtz gelegden grondslag eene geheel nieuwe phonetiek moet worden opgebouwd, waarbij de geluidgolvingen het hoofdonderwerp der studie zullen moeten zijn. Ofschoon Borinski's toon wat aanmatigend is en zijne uitspraken wat absoluut zijn, schijnt hetgeen hij schrijft toch der overweging waard te wezen.

§ 3. Spraakvormen: Woorden en Zinnen.

Een spraakklank, die aan eene voorstelling beantwoordt, noemen wij een woord. Zoo is b.v. de klank a in 't Fransch en in 't Italiaansch een woord met de beteekenis naar of aan, en in 't Latijn met de beteekenis van. Zoo is de klank e in 't Latijn een woord, dat uit beteekent, en de klank i in dezelfde taal de gebiedende wijs van het werkwoord ire (gaan). Zoo is in 't Italiaansch de klank o in gebruik voor het voegwoord of en, als ho geschreven, voor (ik) heb; en in 't Fransch is o (geschreven eau) de klank om dc voorstelling water aan te duiden, terwijl bij ons de u een woord voor den tweeden persoon van het persoonlijk voornaamwoord is. Ook de klanken oe en eu zijn in 't Fransch woorden (oe, geschreven ou — waar ?, eu, geschreven oeufs = eieren).

Natuurlijk is het aantal woorden , die uit een enkelen spraakklank bestaan , zeer beperkt; de meeste zelfs zijn verminkt en waren oor» spronkelijk meer samengesteld, zooals nog uit de schrijfwijze blijkt.

') W. Vietor, FAemente der Phonetik und Orthoepie des Deutschen, Enqlischen und Franzüsischen, 2te Aufl, Heilbronn 1887, en zijn sinds 1888 te Marburg verschijnend tijdschrift Phonetisclie Studiën.

*) Dr. H. Kern, in de Taal- en Letterbode I (1870) bl. 214—218, Taalk. Bijdragen I (1877) bl. 175—181, 214—216.

8) A. B. Cohen Stuart, Taal- en Letterbode 111 (1872), bl. 298—305.

*) P. Roorda , De klankleer en hare practische toepassing, vooral met het oog op de studie der nieuTte talen, Gron. 1889.

') Karl Borinski, Grundziige des Systems der artikulierten Phonetik, zur Revision der Prinzipien der Spracliwissenschaft, Stuttgart 1891.

Sluiten