Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het spreekt wel van zelf, dat de wijze, waarop men een meerlettergrepig woord in lettergrepen kan afdeelen, in do verschillende talen verschillend zal zijn, ja ook in dezelfde taal onregelmatig kan wezen : immers het woord is eigenlijk geene samenvoeging van twee of meer losse lettergrepen, maar ecne eenheid, die feitelijk niet dan willekeurig te splitsen ia. Nemen wij bv. de woorden zakpijp en zakdoek. Wij beschouwen daarin sak als de eerste, pijp en doek als de tweede lettergreep, omdat wij daar met samengestelde woorden te doen hebben en wij do leden der samenstelling ook als afzonderlijke woorden kennen. Bij zakpijp valt de moeielijkheid der splitsing ook nog niet terstond in het oog of liever in het oor, maar bij zakdoek is het anders. De k wordt daarin niet uitgesproken, zooals bij zak of bij zakpijp, maar wordt zacht of stemhebbend , zooals de Fransche of Duitsche g voor eenen medeklinker, en wel onder den invloed der volgende zachte d. De eerste lettergreep is dus eigenlijk zak -j- invloed der d. Zoo is het ook met onze ng. De n en de g zijn van elkaar n'.et los to maken, en wie een woord als zingen zou willen afdeelen, zou nog minder verkeerd doen met het in zing-en, dan met het in zin-gen te scheiden.

De invloed , door do eene lettergreep van een woord op de andere geoefend , is het echter nog niet in de eerste plaats, wat het woord tot eene eenheid maakt. De band , die de lettergrepen tot een woord verbindt en die tevens den onderlingen invloed der lettergrepen op elkaar in de hand werkt, is de klemtoon. Als wij eene reeks van woorden achter elkaar uitspreken , duiden wij de afzonderlijke woorden of leden (artus) van de reeks als zoodanig aan door aan ieder woord min of meer klemtoon te geven , d. i. wij articuleeren. Wie duidelijk het onderscheid tusschen do verschillende woorden doet uitkomen , spreekt gearticuleerd. De dieren , die hunne stemgeluiden uitbrengen zonder dat men kan hooren, waar de aan eene bepaalde voorstelling beantwoordende klank ophoudt,', brengen daarom, zooals men zegt, ongearticuleerde klanken voort, en op grond daarvan meent men , dat zij ook geene bepaalde voorstellingen aan hunne stemgeluiden verbinden, dus niet spreken in den eigenlijken zin des woords.

Van een meerlettergrepig woord heeft dus slechts ééne lettergreep den klemtoon; de andere lettergrepen zijn toonloos, maar bij samengestelde woorden kan men door in graad verschillenden klemtoon op ééne lettergreep van ieder lid der samenstelling te leggen tegelijk het woord als eene eenheid en als eene tweeheid aanduiden. Geeft men

Sluiten