Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Woorden, die in onze taal s hebben, waar de wet z zou vereischen, hebben dus óf eene later door assimilatie ontstane s öf zijn uit vreemde talen of uit het Friesch, dat de s aan het begin der woorden handhaaft, overgenomen.

Onder de physiologische klankwijzigingen, die wij als voorbeelden aanhaalden, zijn er verscheidene, waarbij wij reeds op invloed van voorafgaande of volgende klanken hebben moeten wijzen, en inderdaad zijn de gevallen, waarbij een klank onafhankelijk van zijne omgeving gewijzigd is, niet talrijk, en ook dan is die onafkelijkheid misschien meer schijn dan werkelijkheid. Men zal dat begrijpen, als men bedenkt, hoe weinig zelfstandigheid de klanken, die wij in het schrift met afzonderlijke teekens afbeelden, in de woorden inderdaad bezitten. Tusschen twee opeenvolgende klanken liggen steeds overgangsklanken in , die van de klankverbinding als het ware één geheel maken. Die overgangsklanken zijn reeds, om zoo te zeggen, pogingen van toenadering der klanken tot elkaar, waarbij ten slotte de meest meegaande klank het verliest, de hardnekkigste het veld behouden kan.

Zoo is de invloed der medeklinkers op voorafgaande klinkers niet gering geweest. Klinkerverkorting is er veeltijds het gevolg van geweest, maar niet in alle talen evenzeer. Ook oefende de eene medeklinker dien invloed meer uit dan de andere. Gedekte (d. i. door een medeklinker gevolgde) n heeft vaak tot vocaalverkorting geleid, tenzij zij bezweek in den strijd en uitgestooten werd, zooals ook kon plaats hebben na korten klinker, die dan gerekt werd. Het Lat. ventus levert een voorbeeld van klinkerverkorting vóór gedekte n. Het staat voor vêntus, zooals blijkt door vergelijking met het Gr. ar;fit (waaien^, Skr. cïint. Die verkorting schijnt echter eerst te hebben plaats gehad nadat de ii op Latijnsche woorden met korte e een anderen invloed had geoefend, namelijk haar tot i te doen overgaan, zooals bij in, quinque, tinguo, enz. Bij ons woord wind (uit *wênthos) is de verkorting voorafgegaan en daarna de overgang van korte e in korte / gevolgd, die ook bij in, blind, kind, linde, gezin(de), binden, dringen, enz. wordt aangetroffen.

Ook de andere nasaal, de m, had in het Germaansch denzelfden invloed op voorafgaande e en verkortte evenzoo, als een andere medeklinker volgde, den voorafgaanden klinker. In verschillende Nederlandsche dialecten kon die klinkerverkorting ook vóór enkele Dl plaats hebben, zooals blijkt uit blom voor blom , naast bloemt

Sluiten