Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dan de spoorwegen. Postduiven voorzagen gebrekkig in de behoefte aan snel verkeer. De overige postverbindingen, hoewel veel verbeterd sedert het begin der eeuw, konden in dat gemis niet voorzien, zoomin als de nog veel meer algemeen verbeterde wegen en kanalen in dat aan stoomboot- en spoorlijnen, althans voor groote afstanden. Alleen tusschen Amerika en Europa werd de mail met stoomschepen vervoerd, met de andere landen buiten Europa werd de gemeenschap over zee met zeilschepen onderhouden.

Daarentegen was het verkeer tusschen de Europeesche landen hoe < langer hoe drukker geworden, sedert met het einde van het revolutietijdperk een tijd van algemeenen vrede, althans een tijd zonder Europeesche oorlogen was aangebroken. De onophoudelijke wisselingen, waaraan in het tijdperk der revolutie bijna alle volken van Europa hadden blootgestaan, hadden veel bijgedragen om de volken nader tot elkander te brengen. Zelfs in de meest afgelegen landen was die invloed merkbaar; bijna overal was, met een deel der oude instellingen en verbindingen, ook een deel der oude eenzelvigheid verdwenen. Reeds alleen de voortdurende oorlogen hadden inwoners van alle landen van Europa naar alle andere landen gevoerd; zelfs de Russen stonden niet meer zoo geheel buiten den invloed van Europa, sedert Russische legers jaren achtereen Europa hadden doorgetrokken. Dat werd weldra aangetoond door het ontwaken van revolutionnaire denkbeelden juist bij die Russen welke aan die veldtochten hadden deelgenomen en met Europeesche toestanden kennis gemaakt.

Ma den vrede was het verkeer een ander geworden; de handel, die na een lang tijdperk van een beperking, welke bijna met verbod gelijk stond, eindelijk weder een zekere mate van vrijheid genoot, gebruikte de wegen, welke in het afgeloopen tijdperk vooral voor militaire doeleinden waren aangelegd. In een aantal landen werd nu het verbeteren der verkeersmiddelen een der eerste zorgen van de regeeriug. De voordeelen, welke de schatkist uit een drukke handelsbeweging kon trekken, spoorden aan tot het wegnemen der beletselen, die vrees voor overstrooming met vreemde producten in menig land aan het verkeer met het buitenland in den weg stelde. Daarbij kwam de meer en meer algemeen ontwakende begeerte om persoonlijk kennis te maken met vreemde landen. Het reizen voor genoegen was op enkele uitzonderingen na in de vorige eeuw beperkt geweest tot de rijksten en aanzienlijksten. Alleen Engelschen plachten al in vrij grooten getale in den

nderlinge etrekkingen er Europeeche landen.

Sluiten