Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Oorzaken var Frankryks overwicht.

Frankrijk op nieuw de eerste macht van Europa, ten tijdlang stond het zelfs geschapen, alsoi het revolutionnaire 1' rank rijk het rijk van Karei den Groote weder zou oprichten en geheel Midden-Europa onder zijn gezag brengen. Slechts met inspanning van aller krachten is de bestendiging van dat nieuwe wereldrijk voorkomen.

Na den ondergang van het Napoleontische rijk bleet Irankrijk echter nog altijd zooals de zelfgenoegzame spreekwijze luidt: "aan het hoofd der beschaving."

Daarvoor bestond meer dan één reden.

i Hoewel het overwicht op het gebied van handel en nijverheid oi op dat der wetenschap niet meer aan Frankrijk behoorde, bleet dit door zijn taal, die overal gesproken, zijn letterkunde, die overal gelezen, zijn uitwendige beschavingsvormen, die overal gevolgd werden, een invloed uitoefenen, zooals geen ander land bezat. Daarenboven was Frankrijk het land der revolutionnaire beweging.

Het politiek leven van Frankrijk diende allen volken tot voorbeeld, velen bijna als ideaal. Eerst toen daar het constitutioneel stelsel proefhoudend scheen, werd het als het natuurlijke stelsel vau den nieuwen tijd erkend. Ook in staten waar dat stelsel niet werd ingevoerd werden alle nieuwe instellingen in zekeren zin naar Frausch model ingericht. De Spaansche constitutie van 1812, waar de ZuidEuropeesche volken (Zuid-Europeesch in geographischen zin) zco mede dweepten, was slechts een gewijzigde navolging van de 1'ransche van 1791, evenals de grondwetten die sedert 1815 in allerlei landen werden ingevoerd navolgingen waren van de Iransche charte van lt>14>.

Frausche staats- eu rechtsinstellingen zoowel als begrippen waren in het gevolg der Fransche legers overal in Midden- eu Zuid-Luropa doorgedrongen; in tal van landen zelfs overgenomen. Het liberalisme droeg een tijd lang een sterk Fransch karakter; niet geheel ten onrechte werd het in vele landen als een vreemd, Fransch product bestreden, dat niet met den aard van andere volken strookte.

Nog sterker werd die invloed na de J uli-revolutie. 1 rankrijk li.id verwezenlijkt wat in veler oogen onuitvoerbaar was geschenen: het had een revolutie gemaakt, maar die tevens bedwongen. Het handhaafde orde en vrijheid tegelijk: aan het hoofd zijner regeering stond een koning, wiens verleden alle waarborgen opleverde, dat hij nimmer zou trachten de perken der grondwet te buiten te gaan en die toch alle roemrijke traditicn van Frankrijk hoog hield. Dat ideaal hield niet lang

Sluiten