Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aan. De paus scheen aanstalten te makeu oin zich aan haar hoofd te stellen en trachtte te hervormen In Sicilië dreigde de opstand; in Lombardije werd dat met moeite voorkomen. Sardinië scheen meer en meer bereid voor de zaak van Italië op te treden, zoodra er eenige kans op hulp van het buitenland, van Frankrijk vooral, te hopen was. Of het in Polen zou blijven bij de mislukte beweging der laatste jaren, die de gruwelijke moordtooneelen in Galicië eu de annexatie van Krakau ten gevolge had gehad, was niet te zeggen. Want dat hing bovenal af van wat er in Duitschland en Oostenrijk zou geschieden, waar, in bijna alle deelen van beide landen, de spanning tusschen regeering en natie derwijze was toegenomen, dat een uitbarsting niet kon uitblijven. Bij al die bewegingen, waarbij Frankrijks belang ieder oogenblik betrokken kon worden, voegde zich nog het gevaar van een den vrede bedreigenden successiestrijd in Sleeswijk-Holstein.

Geen gunstig oogenblik waarlijk voor een revolutie, die slechts enkele uiterste partijen ten goede kon komen. Maar de gebeurtenissen werden den liberalen te machtig. Bijna van zelf kwam de omwenteling, onverwacht zelfs voor wie haar begeerden.

Duitschland Het werk vai het Weene: congres.

Hetzelfde gebeurde in Duitschland. Maar daar waren de toestanden | vrij wat ingewikkelder.

Reeds op het Weener cougres had de regeliug der Duitsche aangelegenheden veel meer moeite gekost dan eenige andere, zij had bijna aanleiding gegeven tot oorlog tusschen de bondgenooten. Slechts door een reeks van compromissen, welker onvoldoendheid zelfs door hen die ze hadden tot stand gebracht werd ingezien, kwam men tot een vredelievende oplossing. Die oplossing had eigenlijk alle vraagstukken onbeslist gelaten. Evenwel, of het mogelijk ware geweest toen een andere te viuden, is zeer de vraag.

Althans langs vredelievenden weg; eu of een beslissing met de wapenen toen tot betere uitkomsten voor de toekomstige ontwikkeling van Duitschland zou hebben geleid, is al even twijfelachtig.

Dat de belangen van het geheel, van het Duitsche volk, werden opgeofferd aan datgene wat Metternich voor het staatsbelang van Oostenrijk hield, sprak van zelf. Maar ook aan dat belang was niet geheel voldaan. Niet alleen werd aan Pruisen een aanzienlijk gedeelte van

Sluiten