Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deelte bezat echter in werkelijkheid meer schulden dan vermogen, maar bij de bestaande wetgeving was hun grondbezit zoo goed als onaantastbaar. De Poolsche adel in Galicië was altijd gewikkeld in de onophoudelijk hernieuwde samenzweringen met hun verwanten in Pruisisch en Russisch Polen, welker ondoordachte uitbarsting in 1846 aanleiding gaf tot de in het volgend jaar door de beide mogendheden goedgekeurde overweldiging van Krakau door de Oostenrijksche troepen en tot een vreeselijken boerenopstand der Ruthenen tegen hun Poolsche landheeren. In Hongarije stond tegen de meestal ontzaglijk rijke, maar soms ook diep in schulden stekende magnatenfamiliën de boerenadel over, die zich als het eigenlijke lichaam der natie beschouwde. Hoewel hardnekkig vasthoudend aan zijn privilegiën ten opzichte van vrijdom van belastingen en uitsluitend stemrecht in de «comitaten", zooals de districten in Hongarije heetten, was deze adel overigens niet afkeerig van hervormingen. De overige Hongaarsche boeren stonden in ontwikkeling niet ver bij hen achter, maar eischten natuurlijk politieke rechten en meer sociale gelijkheid. Ook in andere opzichten veelal samengaande, maakten beide standen steeds gemeenschappelijk front tegen Duitschers en Slaven, die, zij als indringers of als onderworpenen beschouwden.

In Hongarije verdroegen de Slowaken en andere Slaven die behandeling, maar in Kroatië zette deze veel kwaad bloed en bestond reeds lang vóór 1848 een voortdurende kamp tusschen beide rassen, welke door de zonderling ingewikkelde verhouding van beide landen voortdurend scherper werd. Hoe meer de liberale beweging in Hongarije veld won, wat vooral sedert het optreden, eerst van den magnaat Szechényi, later van den journalist Kossuth, als leiders eener meer gematigde en eener meer radicale oppositie, merkbaar begon te worden, des te meer viel die tegenstelling in het oog. Vooral sedert de oppositie het gebruik der Hongaarsche taal. in plaats der Latijnsche, in den Rijksdag en in ofticieele stukken had doorgezet, ontbrandde de taalstrijd overal waar Slaven naast Hongaren in dezelfde vergadering zaten. En aan den gang van dien taalstrijd was het gemakkelijkst waar te nemen, hoe de verhoudingen tusschen de partijen veranderden. Toen de regeering op dit punt aan de eischen der Hongaren had toegegeven, was eigenlijk niets beslist, maar wel bewezen, dat zij zich niet meer opgewassen gevoelde tegen de vereenigde krachten der natie. Van toen af begon ook de tegenstand van den adel en zelfs van een

5

Sluiten