Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar daarnaast vertoonden zieli bedenkelijker voorteekenen. Ook ii; de kroonlanden staken de Slaven liet hoofd op en eischten eerst alleer maar de erkenning hunner taal, doch weldra ook andere dingen, die zelfs het voortdurend bestaan van de monarchie bedreigden.

Het eerst in Boheme. Daar was de strijd tusschen Tschecheu eu Duitschers overoud. Met verwonderlijke kracht had zich daar het Tschechische element gehandhaafd, tot aan de vernietiging van de afzonderlijke rechten van het land, na den slag aan den Witten Berg in 1620. Toen scheen het geheel ten onder te zullen gaan. Alles wat er op eenige beschaving aanspraak maakte verduitschte, alleen de weinig ontwikkelde landbevolking in het midden des lands, in de van alle zijden door meestal door Duitschers bewoonde bergstreken omgeven vlakte, bleef de nationale taal en eigenaardigheden bewaren. Trouwens zij was het ook vooral geweest, waar de nationaal-religieuse Hussitenbeweging haar krachten uit had geput. Behalve dat zij nu even fanatiek katholiek als voorheen Hussitisch was, was zij vrijwel dezelfde gebleven.

Maar ook tot haar waren thans de stroomingen van den nieuwen tijd genaderd. Jonge lieden van Tschechische afkomst waren voorheen , als zij studeerden of op andere wijze tot ontwikkeling kwamen, zoo goed als verloren gegaan voor hun nationaliteit. Sedert de op den duur ook in Oostenrijk doorgedrongen begrippen der revolutie invloed begonnen te krijgen, zochten zij integendeel juist in de beschaving die zij opdeden, het middel om den band met hun verwanten te bewaren. Zij waren woedend als zij ontdekten, hoe hun volksnaam haast een scheldwoord was geworden in den mond der Duitschers, en zij wilden zich niet langer schamen over hun nationaliteit. Zij herinnerden zich het glorierijk verleden, dat in hun oogen meer dan genoeg bewees hoe zij bij de Duitschers nimmer hadden achtergestaan. Bovenal en vooreerst moest hun taal weder in eere worden hersteld en het nationaal bewustzijn bij de menigte worden gewekt.

Het groote bezwaar hierbij was dat men zoover moest teruggaan in het verleden en dat men vermijden moest het onroomsch karakter aan het licht te stellen, dat de Tschechische beweging in den tijd harer grootste kracht eigen was geweest. Met werkelijk groot talent heeft een voortdurend sterker wordende groep van jonge geleerden en ontwikkelden in deze richting gearbeid en in korten tijd werkelijk merkwaardige resultaten verkregen. In den beginne moesten zij zich nog

l L

De Tschechische beweging.

Sluiten