Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Groot-Brittanmë, onder de bescherming zijner "houten muren", veilig binnen zijn gordel van zeeën, tegen het revolutionnaire Frankrijk den strijd aanvaarden, dien het zegevierend heeft bestaan.

Zoo werd de plaats bereid, die het in de negentiende eeuw in Europa en daarbuiten heeft ingenomen.

Het was nu langen tijd de eenige zeemogendheid: eerst zeer lang- b< zamerhand begon Frank rijks zeemacht weder mede te tellen. Die van d Rusland kon niet veel beteekenen, zoolang zij als opgesloten bleef in twee binnenzeeën. Die van Nederland stond niet eens meer in verhouding tot de uitgebreidheid van zijn handel en het gewicht zijner koloniën. Die der andere staten beteekenden nog veel minder, want Spanje had niet eens genoeg schepen om een leger naar zijn koloniën te voeren, Zweden en Denemarken om de eigen kust te beschermen; en Portugal en de Ttaliaansche staten konden ter zee niet eens met Turkije wedijveren. Duitschland bezat geen enkel oorlogschip.

Daarom oefende Engeland in die dagen, toen de zee nog lang niet overal veilig was, alleen de zeepolitie uit iu bijna alle streken van den aardbol, want overal had het handelsbelangen te beschermen. Zijn vlas; werd overal gezien; de internationale vrachtvaart was haast geheel, ook in de Middellandsche zee, in zijn handen, de handel op Amerika bezat het voor verreweg het grootste gedeelte; dien op de kusten van Afrika deelde het wel is waar met de andere lauden die daar bezittingen hadden, maar toch had het ook daar het leeuwendeel. In Azië zoomin als in de Stille Zuidzee werd haast geen andere vlag gezien. Alleen in het hooge Noorden, later ook in het uiterste Zuiden. dongen Uusseu en Amerikanen in de visscherij met Engeland mede. Zoo was bijna de geheele wereld, zoover de zee strekte, Engelands handelsgebied, slechts een gedeelte daarvan deelde het met andere volken.

En 't waren niet alleen de Engelsche kooplieden en zeevarenden, die ( dus over de geheele wereld belangen hadden, maar alle klassen van het Engelsche volk. Want terwijl de hoogere standen voordeel trokken uit de hooge posten in de overal verspreide bezittingen, leefde de burgerij grootendeels van den afzet over zee van de voortbrengselen der Britsche nijverheid, die in hoe langer hoe sterker mate aan de massa der Britsche werklieden werk gaf.

Want terwijl Engeland zich den wereldhandel verwierf, had het een even grooten voorsprong verworven op het gebied der industrie. Een

7

teekenis in > eerste helft jr eeuw.

)pkomst der moderne nijverheid en gevolgen daarvan.

Sluiten