Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Dat, was de voornaamste reden waarom liet schooue eiland voor goed voor de Europeesche beschaving verloren ging en in dien toestand van barbaarscliheid onder belachelijk nageaapte Europeesche vormen terugzonk , waaruit het zich tot op den huidigen dag niet heeft kunnen opheffen. En eerst nadat Engeland begonnen was in zijn koloniën in West-lndië de slavernij op wettige wijze op te heffen, volgden andere volken het na.

Met den slavenhandel maakte Engeland minder omslag. Deze werd als zeeroof beschouwd en bestraft, en hoewel nimmer, zoolang de slavernij in Amerika bestond, geheel onderdrukt, werd hij toch niet alleen tot een uiterst gevaarlijken smokkelhandel beperkt, maar, even goed als de zeeroof, op den duur in den ban gedaan door alle Europeesche volken, zelfs door die er het meeste aandeel in namen en voordeel van trokken. Dat doel werd echter eerst na vele moeilijkheden en onderhandelingen en na een formeele conventie tusschen de vijf groote Europeesche mogendheden bereikt, een conventie, waartoe Amerika eerst veel later toetrad.

Eu 't was niet alleen voor de zwarte slaven dat Engeland zooveel over had. De humanitaire beginselen der achttiende eeuw vonden er ook weerklank ten opzichte van de arme en verdrukte klassen der maatschappij binnenslands. Op het punt van wat wij sociale wetgeving plegen te noemen is Engeland allen anderen staten voorgegaan. Het eerst van alle heeft het maatregelen beraamd tegen den overmatigen en buiten alle verhouding slecht betaalden arbeid in tal van takken van bedrijf, in fabrieken en mijnen (vooral dien van vrouwen en kinderen), die ten gevolge van de uitbreiding der nijverheid veel meer dan vroeger een bron van ellende voor velen was geworden, 't Is waar, zooveel er verbeterd werd, des te meer scheen er te verbeteren over te blijven, en veel meer dan te voren vertoonde zich, bij toenemende welvaart , ook toenemende ellende.

Niet het minst omdat in Engeland het eerst de snelle toeneming der bevolking, dat eigenaardig kenmerk der negentiende eeuw, tot opeenhooping der bevolking in de steden aanleiding gaf, het natuurlijk gevolg van de samentrekking der nijverheid in groote middelpunten. Steden als Liverpool, Manchester, Leeds, Birminghaui, overtroffen in betrekkelijk korten tijd de meeste steden van het vasteland in omvang en zielental, en Londen begon op bijna onrustbarende wijze te groeien.

Maar over 't algemeen kon men niet met redelijkheid beweren, dat

Sluiten