Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

achtergesteld en, waar zij om bijzondere redenen voorrechten hadden, werden deze geëerbiedigd. In de Oostzee-provinciën, in Finland en Polen werden ook de rechten der daar heerschende kerken niet aangetast. Zelfs de joden werden zooveel mogelijk door de regeering beschermd tegen de dikwijls maar al te gerechtvaardigde verbittering

der lagere klassen.

Die verdraagzaamheid vond grootendeels haar oorsprong daarin, dat het Russische nationaliteitsgevoel in dien tijd zich niet sterk liet gelden. De tegen den invloed der vreemdelingen gekante Oud-Russische beweging begon wel is waar juist in die dagen opnieuw, maar was nog maar tot enkele, toen nog niet zeer invloedrijke kringen beperkt. De regeering dacht er niet aan, er gebruik van te maken tegen het buitenland, zoomin als zij zich met de Slavische beweging inliet. Zelfs bij de veldtochten tegen Turkije was Rusland niet opgetreden als bevrijder der Slaveu; alleen voor zoover de keizer als het hoofd der Grieksche kerk kon gelden, maakte hij aanspraak op de rechten van beschermer der christen-onderdanen van Turkije. Daarna had Rusland zelfs krachtig de hand geleend tot het instandhouden van het Turksche rijk, en niet als vijanden maar als beschermers tegen den oproerigen Egyptischen vasal, hadden Russische strijdkrachten zich bij Constantinopel gelegerd.

Langzamerhand won de Oud-Russische beweging in kracht. Na 1840 begon zij tevens dat Panslavistisch karakter aan te nemen, dat haar vijandig deed optreden tegen elke andere nationaliteit, met name elke, die de Slavische in haar ontwikkeling belemmerde, in de eerste plaats natuurlijk de Duitsche. Maar toch wachtte Nicolaas, de conservatief bij uitnemendheid, zich wel de een meer en meer revolutionnair karakter aannemende Slavische beweging in Oostenrijk te steunen. Hoewel hij nimmer, als zijn voorganger, aan den leiband van Metternich liep, zag hij niet minder dan deze in de revolutionnaire bewegingen , 't zij die een liberaal of een nationaal karakter droegen, een gevaar. Met ijzeren vuist bleef hij allen tegenstand bedwingen. Zijn rijk was in vele opzichten een afgesloten geheel. De toegang zoowel als de uitgang was even moeilijk. En daar binnen mocht niemand een eigen meening hebben, laat staan die uitspreken. De keizer was volstrekt alleenheerscher. De militaire opstand in den aanvang zijner Tegeering, de zoogenaamde Dekabristen-opstand, was zoo hard bestraft, dat er verder geen poging gewaagd werd om in Rusland een consti-

Sluiten