Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de vasal den meester van den troon zou stooten en een nieuwe dynastie een verjonging van Turkije zou bewerken. Europa trad tusschenbeide; Rusland bood zelfs gewapenden bijstand, en een verdrag werd gesloten, dat Syrië voorloopig aan Egypte liet.

Bij al zijn ondernemingen, zoowel militaire als andere, had Mohammed Ali zich vooral van Franschen bediend, wier naam, sedert Bonaparte's tocht, in het Oosten een machtigen klank had behouden.

liet nieuwe Egypte kreeg een half Eransch voorkomen, de Fransche invloed gold er het meest. Vlijtig zocht de Fransche politiek daarvan voordeel te trekken en, door Egypte op allerlei wijs te steunen, dat land waarover de kortste weg tusschen Europa en Indië liep, geheel onafhankelijk te maken van Engeland. Daarentegen werd Engeland meer en meer de beschermer van Turkije; in vereeniging met Oostenrijk, zocht liet dit tegenover Rusland sterk te maken, in de overtuiging, dat Rusland op die wijs zou worden gedwongen af te zien van zijn Westen Centraal-Aziatische ondernemingen. Van zelf leidde dit tot nieuwe verhoudingen. Tegelijk wekte de verovering van Algerië den naijver van Engeland, dat niet kon toelaten dat Frankrijk, door Egypte middellijk en Algerië rechtstreeks in bezit te krijgen, de vermeestering der geheele noordkust van Afrika voorbereidde en dus in werkelijkheid de Middel landsche zee tot een Fransch meer ging maken. Vandaar dat het bij een nieuw geschil tusschen Mohammed Ali en zijn meester zich met Oostenrijk en Rusland verbond om aan Egypte Syrië te ontnemen. Bijna had dit (het was in 1840, vlak na de troousverwisseling in Constantinopel ten gevolge van Mahmoeds dood), tot een Europeeschen oorlog geleid, daar Frankrijk gereed stond voor Egypte het zwaard te trekken.

Van dien tijd af was de oostersche quaestie het groote twistpunt in de Europeesche politiek.

ledereen twijfelde aan de levensvatbaarheid van het Turksche rijk. < Alles stond er op losse schroeven. De nieuwe sultan Abdoel Medsjid miste nog meer dan zijn vader de energie, die noodig was om de veelomvattende hervormingen, die hij aankondigde, ten uitvoer te brengen. Zijn troon was slechts door de tusschenkomst der mogendheden behouden. Het land was ten prooi aan de willekeur der pacha's, die zich haastten om zooveel mogelijk voordeel uit hun ambt te trekken, onverschillig of zij behoorden tot de Jong-Turksche partij, die alles op Kuropeesclien voet wilde stellen en zelfs voor de heiligste instellingen

Jevolgen van Egypte's opkomst.

Sluiten