Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar noch de regeering, noch het volk van Spanje had eenig begrip van den toestand der koloniën of dacht er zelfs maar aan om deze anders dan in volkomen politieke en economische afhankelijkheid te houden. Zelfs de liberale Cortes van Cadix waren niet geneigd om deze als met het moederland gelijkstaande landen te behandelen. De les van den Noord-Amerikaanschen vrijheidsoorlog was voor hen even goed verloren gegaan als voor de bekrompenste absolutisten.

Vandaar dan ook, dat, toen eenmaal de beweging in 1808 voor goed was begonnen, de overwinning ten slotte aan de zijde der Amerikanen bleef en eindelijk niemand in Amerika meer de Spaansche zijde bleef houden, niettegenstaande het moederland, juist door de hulp der bevolking , meermalen op het punt scheen de koloniën geheel tot onderwerping te zullen brengen. Want de hardnekkige afwijzing van alle concessiën van beteekenis dreef ten slotte zelfs den meest loyalen Amerikaan in de rijen der rebellen en deed tegen verwachting de onafhankelijkheid verwerven en behouden.

Want zelden hebben de kansen voor het welslageu eener revolutionnaire beweging zoo slecht gestaan als voor de Spaausch-Amerikaansche omwenteling. De bewoners misten alle staatkundige ontwikkeling en stonden over het algemeen op een zeer laag peil van beschaving. Zij hadden meestal noch de hulpmiddelen noch de rechte eigenschappen voor het voeren van een oorlog en waren verdeeld op tallooze punten.

Het ergste voor hen was het rasverschil en de klassenstrijd, welke in bijna elke kolonie bestonden.

Waar de beweging uitging van de hoogere klassen, van de zoogenaamde creolen, kozen niet zelden de meestal veel talrijker halfbloeden en dikwijls ook de Indianen de partij van Spanje; waar, zooals in Mexico, de laatsten den opstand begonnen, traden de creolen als verdedigers van het gezag van Spanje op. Een ander groot beletsel was dat de hoogere en de klooster-geestelijkheid er belang bij had dat de toestanden niet veranderd werden, opdat haar uitgestrekt grondbezit niet zou worden aangetast, waarom zij bijna overal op de hand van het moederland was. Het gevolg was, dat hoewel er in die dagen nog geen eigenlijke politieke partijen in deze landen bestouden, de kiemen er voor in overvloed voorhanden waren.

Reeds bij het uitbreken der revolutie werd de bevolking, bij het partij kiezen voor of tegen het moederland, geleid door denkbeelden, die aan de latere partijvorming ten grondslag zouden dienen.

Sluiten