Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geraakten. Ongeveer tien jaar lang was Mexico daardoor het tooneel van een partijstrijd, die, hoewel meestal onder allerlei luidklinkende leuzen gevoerd, eigenlijk uitsluitend het karakter van een persoonlijken strijd om de hoogste macht droeg. Geen wonder dat de natie er in berustte, toen een dier vele partijhoofden, krachtiger en listiger dan de andere, Santa Ana, er in slaagde in 1835 het presidentschap langs revolutionnairen weg te erlangen en daarop van zijn macht gebruik maakte om de constitutie op te heffen en te vervangen door een streng centralistische, die bijna alle werkelijk gezag vereenigde in de handen van het hoofd der uitvoerende macht. De tot nog toe in naam vrijwel souvereine staten werden tot departementen gemaakt, welke op militaire wijze door generaals, rechtstreeks onder het gezag van den president staande, bestuurd werden.

Voor het toenmalige Mexico misschien de eenige passende constitutie, althans als de regeering in handen was van een man die zijn persoonlijk belang, zonder dat hij geweld gebruikte, achterstelde bij dat van het land en die daarenboven karakter genoeg bezat om zich te doen eerbiedigen. Een dergelijk man had echter een Washington en een Napoleon tegelijk moeten wezen.

Santa Ana was er verre van af zulk een man te zijn; hij was alleen maar krachtiger, listiger en bovenal gelukkiger dan zijn mededingers. Evenwel wist hij zich staande te houden, al was het misschien vooral de uitputting des lands en de machteloosheid en verdeeldheid zijner tegenstanders, die daar oorzaak van was.

"t Was dan ook geen omwenteling die zijn gezag omverwierp, maaide tengevolge der nieuwe staatsregeling onvermijdelijke botsing met de Amerikanen in Texas. Voor dezen was in een staat als Mexico thans was, geen plaats; in den bondstaat hadden zij kunnen blijven voortgaan met het gezag der algemeene regeering te ignoreeren, haar wetten als een doode letter te beschouwen, in een gecentraliseerden staat kon de regeering hun dat niet toestaan, kon zij hun geen keus laten dan onderwerping of verlaten van het land. Toen zij weigerden en hulp bij de Vereenigde Staten zochten, bleef er voor Mexico niets over dan wapengeweld.

Santa Ana's poging om Texas te onderwerpen kostte hem het gezag. Bij San Jacinto viel hij met al wat er van zijn legertje was overgebleven, in de hatideu der Texanen. Terstond werden nu de oude bondstaat en de oude constitutie hersteld en begon opnieuw de

Sluiten