Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

D© eerste operatidn.

zonder verband. Alleen de straatwegen waren over het algemeen beter dan voorheen. Al die nieuwere militaire hulpmiddelen, welke wij thans gewoon zijn overal in gebruik te zien, ontbraken uog; voor verpleging, vooral ook van zieken en gewonden, werd oneindig minder zorg gedragen dan tegenwoordig.

Het Oostenrijksche leger had nog het voordeel van het operatieterrein door en door te kennen; het had er in vroeger tijd voortdurend oorlog gevoerd en in later tijd steeds gemanoeuvreerd. Ook aan het klimaat was het evenzeer gewoon als de Italianen. Het terrein was ongeveer hetzelfde als dat wat door Bonaparte's beroemden veldtocht van 1796 en '97 zoo bekend was geworden, de vlakte tusscheD den Po eu de Alpen, beoosten de Adda. De Oostenrijkers stonden achter de linie van den Mincio; hun hoofdkwartier was in Verona. Peschiera dekte hun stelling ten noorden, Mantua ten zuiden; zij hadden nog talrijke plaatsen westwaarts van de rivier bezet. De opstand in het Venetiaansche dwong hen ook naar die zijde op hun hoede te zijn, hun dreigde gevaar uit het westen, zuiden en oosten, en zij konden het aanrukken van versterkingen uit de lauden bezuiden den Po naar stellingen die hen ten zuidoosten bedreigden, niet verhinderen. Daarenboven hadden de Italianen de zee in hun macht.

Terwijl Karei Albert een afdeeling in Milaan deed binnenrukken en van daar de terugtrekkende Oostenrijkers nazetten in de richting van Brescia, voerde hij al wat hij aan beschikbare troepen verder bijeen had zuidelijk van de groote stad naar Lodi aan de Adda en van daar in de richting van Mantua, dat men meende dat slechts zwak bezet was. Maar het tegendeel bleek, en dus wendde zich de Sardinische hoofdmacht tegen den Mincio. Een gevecht op den 8st<m April dwong de Oostenrijkers den overgang vrij te geven. Tegelijkertijd trokken andere Sardinische troepen en vrijwilligers langs het Gardameer noordwaarts, om in Zuid-Tirol te vallen, waar, met name in Trente, de bevolking zich zeer Italiaanschgezind begon te toonen. Het gelukte den Oostenrijkers echter de door generaal Allemandi zeer slecht aangevoerde vrijwilligers terug te drijven, en later, toen hier de veel bekwamer generaal Jacob Durando het bevel op zich nam, waren zij te zeer op hun hoede, om in het door hen goed gekende, veelal zeer moeilijke gebergte niet de bovenhand te behouden. Slechts toen het veel te laat was, gelukte het den Italianen de verbinding van Radetzky's hoofdkwartier Verona met het Boven-Etschdal te verbreken.

Sluiten