Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gioberti's po ging tot ver zoening der Italiaansche partijen.

regeering de bevolking door communistische politiek zocht te verdeelen. De uitgewekenen bestormden de Sardinische regeering met klachten en deden al het mogelijke om haar te prikkelen tot protesten, welke tot hernieuwing der vijandelijkheden aanleiding konden geven. Deze van haar zijde deed al haar best om het leger te herstellen en aan te vullen, maar leed aan geldgebrek, en had daarenboven te kampen met de radicalen, in het bijzonder met de republikeinen. Mazzini was zelf te Genua gekomen, en van toen af was die stad bij voortduring het tooueel vaD onophoudelijke volksoploopen. Voor Karei Albert was de verzoeking niet gering om zich in de armen der reactie te werpen, maar hij was te ver gegaan; hij had eenmaal zijn lot en het lot van zijn huis met dat van Italië verbonden, en kon Ijombardije niet opgeven, zonder zicli zelf ontrouw te worden; niet minder dan de radicalen brandde de koning van verlangen 0111 den strijd met Oostenrijk te hervatten. Vandaar dat het tusscheu hem en de radicale meerderheid in de vertegenwoordiging niet tot een breuk kwam. Tn December droeg hij zelf, getrouw aan de constitutioneele traditie, hoewel met tegenzin, de vorming van een ministerie aan Gioberti op, die tot nog toe in zekeren zin als het hoofd der radicalen gelden kon, hoewel hij, in tegenstelling met Mazzini, een voorstander bleef van de monarchie, zij het ook van de democratische monarchie. Maar evenals deze en de Toscaansche radicalen, die hoe langer hoe meer den groothertog het regeeren, ja het verblijf in zijn land onmogelijk maakten, verwachtte Gioberti wonderen van de bijeenkomst eener algemeene rtaliaausche constituante. Tn het bijzonder hoopte hij daardoor een verzoening der partijen, met name van den paus en de liberalen tot stand te brengen; hij nam aan, dat de vergadering het bestaan der verschillende staten zou waarborgeu, terwijl de volgers van Mazzini daarentegen van haar de uitroeping der algemeene ltaliaansche democratische republiek en de vernietiging van alle bestaande staatsvormen verwachtten.

Voor de mogelijkheid der bijeenkomst eener dergelijke vergadering 'was echter de verdrijving der Oostenrijkers een eerste voorwaarde, en Gioberti en zijn volgers werkten daarom ijverig met den koning mede aan het herstel van het Sardinische leger. Eenmaal aan het hoofd der regeering, gaf trouwens de idealist meer bewijzen van praktischen zin dan men van hem zou verwacht hebben. Weldra ging het hem als bijna allen oppositieleiders als zij aan het bewind zijn gekomen;

Sluiten