Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gepleegd. En toen dat eenmaal vaststond, werd aan dat verraad de geheele ondergang van Hongarije geweten en diensvolgens door de emigranten beweerd en door Europa geloofd, dat zouder de overgave bij Vilngos de oorlog heel anders zou zijn afgeloopen. Dat die meelang allen grond miste, werd genoegzaam bewezen door de deelneming van Kossuth's aanhaugers aan de eerste onderhandelingen, en nog meer door de wijze, waarop het leger de overgave opnam. De volkomen hopeloosheid van den toestand was zonneklaar; er bestond niet de geringste kans op eenigen goeden uitslag, als de strijd werd voortgezet.

Maar hoewel van een verraad van Giirgei geen sprake kan zijn, beging hij een tweetal erge fouten. Hij deed zelfs geen poging om van de Russische generaals een bindende verklaring omtrent de behandeling der krijgsgevangenen te verkrijgen, maar vertrouwde op de vriendelijke, doch allerminst bindende verzekeringen welke de Russische officieren gaven, en op hun weinig vriendschappelijke gezindheid jegens de Oostenrijkers.

Maar veel erger was het, dat hij de laatsten en in het bijzonder Haynau beleedigde. door zich niet aan hem over te geven, die toch eigenlijk de overwinnaar was (want het aandeel der Russen aan de gevechten aan den Donau was gering geweest en die aan Theiss en Maros hadden de Oostenrijkers geheel alleen geleverd), maar aan de Russen, die hij daartoe letterlijk moest opzoeken. De verbittering tegen de Hongaren steeg daardoor bij de Oostenrijksche militaire partij, die tegenover rebellen geen genade kende, tot een ongekende hoogte. Haynau zelf, van natuur een onhandelbare tiran zooals weinigen (hij was daarom vroeger zoo goed als uit den dienst verwijderd), geraakte daardoor in een dergelijken, maar zeker veel langduriger toestand van bloeddorstige woede, als waarin hem de in zijn oog verraderlijke opstand van Brescia gebracht had. En Haynau had van den keizer de meest uitgebreide volmachten ontvangen en was onbepaald meester over leven en bezit van geheel het Hongaarsche volk.

Giirgei s eenige verontschuldiging is, dat niet alleen de generaals, officieren en manschappen, maar zelfs, naar 't schijnt, de ministers en afgevaardigden zijn verblinding deelden.

Toen hun de oogen opengingen, was het te laat en beschuldigden de emigranten Giirgei zeer natuurlijk van ze te hebben verleid om blindelings in den door hem gespannen strik te loopen.

Het is hem nooit gelukt zich te zuiveren.

Sluiten