Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

laatsten, omdat den geloovigen dat middel om van den dienst af te komen onthouden werd. Vandaar dat de ergernis bleef en voortdurend verzet verwekte.

Op den duur gelukte het echter aan de regeering, in de meeste provinciën de bevolking tot onderwerping aan den nieuwen krijgsdienst te brengen, zoodat een tiental jaren na Mahmoed's dood de Porte over een vrij aanzienlijke, op Europeesclien voet ingerichte krijgsmacht beschikte, welke, bij de buitengewone krijgsmanshoedanigheden der eigenlijke Turksche bevolking, in staat was den plicht van handhaving van het gezag van den sultan behoorlijk te volbrengen. Maar ten opzichte van een aantal gewesten had de regeering er van moeten afzien de Mohammedaansche bevolking in het geregelde leger op te nemen eu zich moeten tevreden stellen met de oude gewoonte om haar afzonderlijke contingenten in tijd van nood onder de wapens te roepen, en overigens uit haar midden, door werving of pressing, hulptroepen te lichten, die, evenmin aan westersche discipline onderworpen als op Europeesche wijs gewapend en georganiseerd, gewoon waren op eigen hand in hun onderhoud te voorzien, meestal ten koste der christen-bevolking. Dus bleef er naast het geregelde leger een ongeregelde krijgsmacht bestaan, tot groot nadeel der krijgvoering en tot onnoemelijke ellende der landen waar oorlog gevoerd werd. De militaire hervorming slaagde dus slechts ten deele.

Het best gelukte nog de hervorming van het financiewezen; aan de pascha's der provinciën werd het financieele beheer onttrokken, en dit in handen van rechtstreeks van de regeering afhankelijke ambtenaren gesteld. Wel werd de druk der bevolking daardoor niet veel verlicht, maar de schatkist voer er beter bij, en bovenal, het gezag der pascha's werd hoe langer hoe meer beperkt.

Het uiterlijk slagen van enkele hervormingen wekte bij velen, zoowel Turken als buitenlanders, de illusie, dat de verjonging van het rijk werkelijk goeden voortgang had. Met name in Engeland had men daar zooveel belang bij, dat van daaruit de zoogenaamd JongTurksche partij met den meesten ijver gesteund werd, terwijl ook Frankrijk deze over het algemeen begunstigde. De hervormingen waren wel niet zoo uitsluitend naar Fransch model als in Egypte het geval was geweest, maar Frankrijk gold toch in het algemeen als voorbeeld. De Turken, die de Europeesche beschaving wilden leeren kennen, wendden zich bij voorkeur daarheen. Daarentegen werkte Rus-

Engelsche en Russische invloeden.

Sluiten