Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

360

De Pythia. Invloed van het orakel.

trad hij met een laurierkrans om liet hoofd het heiligdom binnen, om aan den god een offerdier te wijden. Waren de teekenen gunstig, werd het offerdier zonder gebrek bevonden, dan was het den vragende vergund, de trappen af te dalen, die naar eene donkere, met wierookwalm vervulde gang leidden. Door deze gang kwam men in het gebouw, dat boven de rots was opgetrokken; hier trof men eene tweede kamer aan. door vijf groote steenblokken gevormd, welke zich verhief boven het hol, waaruit de donkere dampen opstegen. Naast een laurierboom stond een metalen, met lauriertakken overdekte drievoet boven den »mond der aarde."

De vragende zette zich op den drempel neder en moest in het diepste stilzwijgen de uitspraak der Pythia afwachten. De jonkvrouw, die zich door een driedaagsch vasten en door dagelijksche reinigingen voor het heilige werk voorbereid had, verbrandde op het altaar van den god een weinig gerstemeel, dronk uit de bron. wier wateren in den tempel geleid waren, nam eenige laurierbladeren in den mond en zette zich op den heiligen drievoet neder.

De profeet plaatste zich aan hare zijde. De bedwelmende dampen, die uit de aarde opstegen, oefenden op de Pythia weldra hunne werking uit. Haar lichaam werd door stuiptrekkingen geschokt, het schuim kwam haar op den mond en in wilde razernij stiet zij deels onverstaanbare klanken, deels onsamenhangende woorden uit. Hieruit maakte de profeet de uitspraak der godheid op, die vooral in latere tijden den ondervragers meestal in verzen, in hexameters, werd meegedeeld.

De uitspraken van den god waren. zoo dikwijls zij de toekomst voorspelden, altijd zeer duister en voor meer dan ééne uitlegging vatbaar; Croesus, onder anderen, deed hieromtrent in zijn tijd treurige ervaringen op (zie hl. 179). Ten gevolge hiervan werden zij zonder uitzondering vervuld, en bet vertrouwen des volks op bet onfeilbare orakel werd zóó onwrikbaar, dat gedurende het tijdperk tusschen de Dorische volksverhuizing en de Perzische oorlogen de god bijna bij alle gewichtige ondernemingen door den staat geraadpleegd werd. Zelfs uit de verst afgelegen koloniën werden gezantschappen met rijke geschenken naar Delphi gezonden, voordat men tot eene bijzonder gevaarlijke of moeitevolle onderneming besloot.

De groote onkosten, waarop hel olfer en de geschenken aan den god te staan kwamen, maakten het alleen den vorsten en staten, gelijk den rijksten burgers mogelijk, het orakel te ondervragen; maar juist hierdoor won het nog aan aanzien en invloed, want het bepaalde zich eindelijk niet meer tot het doen van voorspellingen omtrent de toekomst, het vaardigde ten slotte rechtstreeks zijne bevelen uit.

De Delphische priesters verkondigden den wil van den god. Hier gaven zij bevel tot eene volksverhuizing, ginds leidden zij haar stroom naar bepaalde kusten; bier verklaarden zij, dat de godheid in dezen of genen staat de verandering der wetten gebood, daar beval Apollo, dat de oude instellingen in stand zouden gehouden worden.

Zoo verkreeg bet orakel ook een machtigen invloed op de staatkundige gebeurtenissen. Delphi was niet alleen de godsdienstige, maar ook de staatkundige hoofdstad der Hellenen en het orakel werkte' inderdaad er toe mede om in de versnipperde natie eene zekere eenheid te bewaren, zoo lang de priesters boven de partijen bleven staan. Toen zij echter, door winzucht verleid. zich hunne uitspraken door de hoofden der verschillende partijen lieten voorschrijven, toen zij door hunne omkoopbaarheid een werktuig in de'hand der rijken en machtigen werden, toen werd het aanzien, waarin het orakel vroeger stond, langzamerhand ondermijnd, totdat liet eindelijk alle beteekenis verloor.

Behalve het orakel van Delphi bezaten de verspreide Helleensche stammen nog een ander middelpunt der godsdienstige vereeniging in de Amphictyonieën of tempelvereenigingen, waarin verschillende staten zich verbonden

Sluiten