Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

377

Herachdische koningsgeslacht. Hij was een zoon van Eunomus, een Proclide, die in eene volksbeweging op de markt te Sparla doorstoken werd. Polvdectes! Lycurgus oudste broeder, volgde zijn vader op; toen ook hij kort daarop stierf, aanvaardde Lycurgus de regeering. Nauwelijks had hij de teugels van het bewind in handen genomen, ot hij vernam dat de weduwe van Polvdectes het uitzicht koesterde om moeder te worden. Zij zelve deelde hem dit mede en bood hem aan, het kind vóór de geboorte te dooden, wanneer Lycurgus haar tot vrouw wilde nemen. Om het leven van het nog ongeboren wicht te redden, verklaarde bij. te zullen zorgen dat het kind terstond na de geboorte omgebracht werd, zoodat de moeder zich op dit punt om niets behoefde te bekommeren. Tegelijk echter gaf hij zijnen dienaren bevel om de onnatuurlijke moeder heimelijk te bespieden en hem bet kind te brengen, zoodra het ter wereld gekomen was. Op zekeren dag, terwijl Lycurgus juist met de aanzienlijksten van Sparla aan tafel zat. kwamen de dienaars lot hem en brachten lieni een schoonen knaap. Aol blijdschap riep de koning uil: «Spartanen, u is een koning geboren!" Ilij noemde het kind Charilaüs, vreugde des volks, en deed afstand van de regeering. Hoewel zijne vrienden hem aanspoorden om koning le blijven, beschouwde hij zich slechts als den voogd van zijn neet en voerde hij in die hoedanigheid bet bewind. I)e weduwe van Polydectes, woedend omdat Lycurgus haar versmaad had. verbond zich met andere vijanden van haar zwager en verbreidde bet gerucht, dat de oom zijn neef naar hel leven stond. In plaats van zich op zijne vijanden te wreken en daardoor nieuwe \ ongeregeldheden in Sparla te verwekken, ging Lycurgus vrijwillig in ballingschap, totdat Charilaüs mondig zou zijn. Hij deed verre reizen, waarop bij o. a. Creta bezocht. Hier leerde hij de oude, aan Minos toegeschreven wetten kennen (zie bi. 258), en stak vervolgens naar Klein-Azië over. De legende verhaalt dat hij ook Egypte, ja zelfs Indië bezocht heeft.

Na vele jaren keerde hij naar Sparta terug. Hier vond bij Charilaüs in het bezit der alleenheerschappij, waarvan de jonge koning zich meester gemaakt bad. In weerwil hiervan duurden de vroegere oneenigheden voort en nu besloot Lycurgus. den Spartanen wetten te geven, geheel overeenkomende met die, welke hij op Creta had leeren kennen, om eindelijk aan den geschokten staat eene duurzame regeling te verschaffen. Op zekeren tijd verzamelde hij zijne aanhangers — ongeveer dertig in getal —•, verscheen met hen in volle wapenrusting op de markt en deed een beroep op liet volk. Charilaüs vluchtte voor hem. maar op de vriendelijke toespraak van zijn oom liet hij zich bewegen om deel te nemen aan de hervorming van de staatsregeling. Ook de Spartaansche adel boog voor den wetgever, die bun door de godheid zelve toegezonden was. Herodotus verhaalt ons, dat Lycurgus op zijne reizen ook Delphi bezocht en daar hel orakel ondervraagd heeft; nauwelijks was hij het heiligdom binnengetreden of de Pythia sprak hem aldus aan:

O Lycurgus! gij komt tot mijnen gezegenden tempel,

Dierbaar aan Zeus en aan de bewoners van den Olympus;

Of ik u als een god moet beschouwen, vraag ik mij af, dan wel als een mensch;

Maar meer goddelijks vindt mijn geest in u, o Lycurgus.

Volgens eene andere oude oorkonde gebood het orakel, dat Lycurgus een heiligdom voor Zeus en voor Athene bouwen, bel volk in stammen verdeelen. een raad van oudsten met bewindvoerders aanstellen, en ook van lijd tol tijd het volk bijeenroepen moest, dewijl aan het volk het recht tot het nemen van beslissing toekwam. Het volk onderwierp zich aan het gebod der godheid. en 1hoewel zon(ler tegenstand — de wetten van Lycurgus aan.

Niet alleen de lotgevallen, ook de beroemde wetten van Lycurgus zijn ons door de legende in zeer onzuiveren toestand overgeleverd. Eeu groot aantal weiten, ongetwijfeld eerst in lateren lijd ontstaan, wordt door de Grieksche

Sluiten