is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

392

Aanleiding tot ilen eersten Messenischen oorlog.

deren te verschaffen. Een voorwendsel, dat aan de verovering van Messenië een schijn van recht verleenen kon. was wel Ie vinden, wanneer Sparta het althans noodzakelijk achtte voor een met gelukkigen uitslag gevoerden krijg een rechtsgrond uit te denken. Eerst toen in lateren tijd de verovering van een Ilelleensch landschap door een volk van denzelfden stam door alle overige Grieksche staten aan Sparta verweten en als eene misdaad gebrandmerkt werd, zullen zij misschien gevoeld hebben, dat het voor hen noodig was, zich op dit punt te verontschuldigen en de schuld van den oorlog op de Messeniërs te werpen. Zij verhaalden namelijk, dat de Messeniërs eens bij een feest van Artemis Spartaansche jonkvrouwen onteerd en den koning Taleclus van Sparta, die zich tegen deze schendige daad verzet had, vermoord hadden, en dat Alcamenes. de zoon van Taleclus, hierop Messenië binnengerukt was 0111 dien schandelijken moord te wreken. Zij verhaalden daarenboven, dat een Messeniër. Polychares, een Spartaan had gedood en dat de Spartanen te vergeefs de uillevering van den moordenaar van de Messeniërs geeischt hadden.

De Messeniërs daarentegen verklaarden, dat Taleclus wel door hen gedood was. maar alleen omdat hij met een aantal in vrouwenkleederen vermomde jongelingen in den tempel van Artemis binnengedrongen was, om de adellijke Messeniërs gedurende liet offer verraderlijk te overvallen. Volgens hunne voorstelling van de toedracht der zaak, trokken de jongelingen de onder hunne kleederen verborgen zwaarden; hieruit ontstond een gevecht, waarbij zoowel Taleclus als zijne gezellen met recht van het leven beroofd werden. Zij erkenden ook. dat Polychares een Spartaan had gedood, maar alleen uit wraak daarvoor, dal deze hem niet alleen eene kudde runderen op listige wijze ontvreemd maar ook zijn zoon vermoord had, zonder dat Polychares hiervoor bij de Spartanen recht had kunnen verkrijgen.

Aan welke zijde bij die twisten het recht was, kunnen wij heden ten dage des te minder beslissen, daar de gansche geschiedenis van den Messenischen oorlog in het duister der legende gehuld is. Pausanias, de Grieksche geschiedschrijver, wien wij de meeste berichten omtrent dezen oorlog danken, heeft zelf uil onzekere, met legenden vermengde bronnen, uit dichterlijke verhalen, moeten putten. Niet eens kunnen wij nauwkeurig het tijdstip bepalen, waarop Messenië door de Spartanen veroverd is. Nieuwere onderzoekers geven de jaren 7.30—710 v. C. op; maar zij hebben deze jaartallen bij benadering moeten berekenen, daar zekere opgaven van oude geschiedschrijvers bun ontbreken en de jaartallen, die door deze medegedeeld worden, elkander tegenspreken.

Hetzij dat de Spartanen in hun recht waren of niet, zeker is het dat zij den oorlog op verraderlijke wijze begonnen. In het diepste geheim rustte Sparta zich tot den oorlog uit; koning Alcamenes liet de burgers zweren, de wapens niet te zullen nederleggeu, voordat Messenië veroverd was. Nu trokken de Spartanen in het jaar 730 plotseling, zonder de gewone oorlogsverklaring, over de Messenische grenzen en maakten zich door een nachtelijken overval van eene grensstad meester. De inwoners, die van geen gevaar droomden, werden deels op hun bed, deels bij de altaren, waarheen zij bij het onverwacht ontstaan rumoer gevlucht waren, vermoord.

De tijding van dien inval verspreidde zich snel door het gansche Messenische land. Het volk vloog te wapen; niet alleen de adel, maar ook hel eigenlijke volk, dat in Messenië niet. gelijk in Sparta, tot blinde werktuigen vernederd was. Koning Euphaës streed jaren lang met afwisselenden uitslag tegen de Spartanen; meer dan één groote slag werd geleverd, Hoe schitterend de Spartaansche koningen Polydorus, de zoon van Alcamenes, en Tlieopompus de Spartaansche legers ook aanvoerden, hoe dapper hunne krijgslieden ook vochten, toch gelukte het hun over het geheel niet, zulke belangrijke voordeelen te behalen, dat het hun mogelijk zou geweest zijn, Messenië onder het