Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

519

De groole plannen tot uitbreiding van Atliene's macht, waarvan Pericles zwanger ging, konden alleen dan verwezenlijkt worden, wanneer liet hem gelukte den invloed van Cimon te fnuiken. Pericles draalde derhalve niet, bij elke gelegenheid als Cimons besliste tegenstander op te treden. In het begin van zijne staatkundige loopbaan, die hij bijna onmiddellijk na de verbanning van Themistocles betrad, plaatste Pericles zich persoonlijk weinig op den voorgrond. Volgens sommigen deed hij dit, dewijl bij zich zelf sparen wilde, daar hij vreesde, door het schervengericht te worden getroffen, wanneer hij als machtig partijhoofd optrad. Anderen daarentegen meenen, dat hij teruggehouden werd door zekere schroomvalligheid, welke later niet dan met moeite door hem overwonnen is. Het geheele karakter van Pericles geeft ons recht tot het vermoeden, dat zijne terughouding het gevolg van slimme berekening is geweest.

Pericles had van zijne vroegste kindsheid af eene voortreffelijke opvoeding genoten. Muntte hij uit door veelzijdige kennis, voor zoover de wetenschap dier dagen en onafgebroken ingespannen studiën die slechts verschaffen konden, hij was tevens met den schitterendsten natuurlijken aanleg begiftigd. Aangeboren talent vereenigde zich bij hem met eene stalen vlijt, met een zeldzaam fijn gevoel van plicht en met eene onkreukbare rechtvaardigheid.

De wijsgeerige studiën, door hem onder leiding der meestberoemde wijsgeeren van zijn tijd gemaakt, hadden hem niet alleen boven de vooroordeelen en het bijgeloof zijner volksgenooten verheven, maar ook zijn blik op het staatkundig gebied gescherpt. Ernstig en werkzaam wijdde hij al zijne kracht aan de staatszaken, doch zonder zich tot partijhoofd te willen opwerpen. Gaarne liet hij aan anderen de eer over aan het hoofd te slaan van eene partij, wier belangen hij trouw behartigde, doch die dan spoedig zijne verdiensten erkende en hem tol haar leidsman verhief. Indien deze bescheidenheid van Pericles — gelijk vele geschiedschrijvers beweren — niets geweest is dan een met juist overleg gekozen masker, ten einde daardoor des te zekerder zijne brandende eerzucht te bevredigen, dan verstond hij althans meesterlijk de kunst zich te vermommen en dan heeft hij zijn doel volkomen bereikt.

Pericles en zijne vrienden hadden een heeten strijd te voeren, want na de overwinningen, door Cimon behaald, was diens partij talrijker en machtiger dan ooit te voren. In de eerste plaats moest de democratische partij pogen, haren invloed in den staat te herwinnen. Zij koos hiertoe een middel, dal met sluw overleg naar het karakter van het Atheensche volk berekend was, zij bouwde hare plannen op de ingenomenheid der groote menigte met schouwspelen , op hare zucht naar genot, op hare neiging tot een weelderig en gemakkelijk leven.

Aan de openbare feesten konden de arme burgers van Athene niet op denzelfden voet deelnemen als de rijken; inzonderheid waren zij buiten machte om den schouwburg van Dionysus (den god des wijns) te bezoeken, waar de tragische koren tot stichting van het algemeen werden opgevoerd. Daar moest voor elke zitplaats eene som van twee obolen (la cent) betaald worden, waarvoor de opzichter van den schouwburg, die jaarlijks eene pachtsom aan den staat uitkeerde, het theater onderhouden moest.

De democraten gaven te kennen, dat de armen even goed als de rijken het recht hadden zich bij de volksfeesten te vermaken, dat elk onderscheid van stand moest wegvallen en ook de arme in staat gesteld worden om de schouwburgen te bezoeken. Tot bereiking van dit doel verlangden zij. dat het zitplaatsengeld den armen zou worden teruggegeven, en dat men ook op andere feesten gelduitdeelingen uit de openbare schatkist zou houden, — die toch even goed de eigendom van de armen als van de rijken was — opdat de eersten niet langer van de milddadigheid der rijke aristocraten afhankelijk zouden zijn. Zulke voorstellen, die vooral door Ephialtes met eene schitterende

Sluiten