Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De tragedie door Aeschylus verbeterd. Sophocles.

543

daarop een satyrdrama volgen. Ook door anderen waren reeds dergelijke pogingen gewaagd, doch Aeschylus bracht die, uit het oogpunt van kunst beschouwd, het eerst tot volkomenheid. Ook het koor werd verbeterd en in groepen van 12, later van la personen verdeeld. Het begeleidde de handeling der tooneelspelers en vulde de tusschenpoozen met dans en zang aan. De eigenaardige taak van het koor in de oude classieke tragedie was, door rythmische toespraken, die meer gesproken dan gezongen werden, onder begeleiding van de muziek, de gewaarwordingen uit te drukken, welke een denkbeeldig toeschouwer der tragedie ondervinden moest. Nooit trad het handelend op. veel minder greep het ooit in den gang der handeling in. Troostend, radend, geruststellend, waarschuwend, vermanend trad het deels gedurende het spel. deels in de tusschenbedrijven op; altijd bleef het zelfstandig zijne plaats naast de bandelende personen innemen.

In die dagen eener ontzagwekkende worsteling, welke de belangstelling des volks in de hoogste mate wekte, in dien tijd Van een gezond streven naar vooruitgang op staatkundig en maatschappelijk gebied, kon een dichter zich onmogelijk aan den invloed dier gewichtige gebeurtenissen onttrekken. Ifad Aeschylus tot dusver de stof' voor zijne tooneelstukken uil de sagen van den voortijd geput, spoedig werd het hem eene onweerstaanbare behoefte, de geschiedenis van den dag op het tooneel te brengen. Hij deed dit met buitengewoon gunstigen uitslag; het volk van Athene leefde en voelde met de door den dichter opgevoerde personen; alle zinspelingen op de tijdsomstandigheden. op de groote mannen van dien tijd vonden in het hart der oplettende toeschouwers een luiden weerklank.

Toen Aeschylus in zijn Amphiaraüs den man schelste, die niet alleen rechtvaardig wilde schijnen maar het werkelijk was, toen richtten zich de blikken van alle toeschouwers op Aristides, die insgelijks de voorstelling bijwoonde. en op wien deze woorden doelden. Ook later voerde de reeds zeventigjarige dichter de dichtkunst in het worstelperk der staalkundige parlijen binnen, toen de Atheners den areopagus van zijne macht wilden berooven. Mei zijne Eumeniden sprong hij voor dat lichaam in de bres, doch zonder dat het liern gelukte, het volk van de voltooiing zijner staatsregeling in democratischen geest terug Ie houden.

Op Aeschylus volgde een ander dichter, de vertegenwoordiger van het tijdperk van Pericles, die jaren achtereen met den grooten Aeschylus om de eerekroon als treurspeldichter kampte, Sophocles. [lij stamde niet van een oud-adellijk geslacht af. maar waj de zoon van een wapensmid te Colonae bij Athene. Even als Aeschylus nam ook hij levendig deel in de staatkundige gebeurtenissen, evenals gene was hij een krachtig strijder voor zijn vaderland.

Door het volk tot strateeg verkozen, bekleedde hij het hem opgedragen ambt en voerde hij onder Pericles bevel, maar in een lustig gezelschap maakte hij zich onder een beker wijn gaarne over de hem opgedragen waardigheid vroolijk. en na zich van de hem opgelegde taak gekweten te hebben, gaf hij zich met groote blijdschap opnieuw aan de zoete rust, aan de scheppende werkzaamheid van den dichter over.

Sophocles bouwde voort op de grondslagen, door Aeschylus gelegd. Hij bracht den vorm van het drama tol hooger volkomenheid, dewijl hij het verband der drie tragedies hierdoor losser maakte, dat elk afzonderlijk tooneelstuk niet meer een bedrijf van het geheele stuk, maar een afgerond geheel vormde en dewijl hij tegelijk een derden persoon opvoerde en daardoor aan de handeling een grooter levendigheid bijzette.

Hij was ook de eerste dichter, die niet zelf bij het vervullen van de door hem geschapen rollen optrad, ofschoon hij dit, wat zijne bedrevenheid in zang en dans betrof, zeer goed bad kunnen doen. Van den tijd van Sophocles af bleef de werkzaamheid van den tooneelspeler van die des dichters gescheiden. Aan het koor wees hij eene meer bescheiden plaats, geheel

Sluiten