is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Alexander meer en meer Oosterseh despoot. Hy huwt met Roxane. 725

altijd zegevierenden Alexander het veld te behouden. Nadat hij nog ineer dan eene poging had aangewend om een opstand te doen uitbreken, moest hij naaide woestijn vluchten. Hier werd hij óf door rooverstammen vermoord, öi — gelijk Curtius verhaalt — door de hand zijner eigene vrouw omgebracht.

Van zijn machtigsten tegenstander ontslagen, drong Alexander tot aan den Jaxartes, de noordelijkste grens van Sogdiana, door. Aan de overzijde van dien stroom woonden slechts de roofzieke Scytiseiie volksstammen.

Twee jaren lang hield Alexander zich in Sogdiana en Bactrië op. Ilij had zulk een tijdperk noodig om zijne heerschappij in deze belangrijke provinciën te bevestigen, want de vrijheidlievende bevolking was niet licht op den duur tot gehoorzaamheid te dwingen. Met dit doel legde hij ook aan den Jaxartes eene stad aan, waaraan hij, gelijk aan andere door hem gestichte steden, den naam Alexandrië gaf; om haar van de overige te onderscheiden werd zij Alexandria eschata, d. i- het uiterste, hel aan het einde der wereld gelegen Alexandrië genoemd, want hier eindigde de den ouden bekende wereld.

Gedurende de twee jaren, die Alexander tol aan de lente van 327 v. C. in Baurië en Sogdiana doorbracht, kwam met elke maand duidelijker zijn streven aan den dag, om in alle opzichten het beeld van een Oosterseh despoot te vertoonen. Zijne bewonderaars vergoelijken dit, door te zeggen dat hij in den meer dan koninklijken luister, waarmee hij zich omringde, en in den eisch, dat allen, die tot hem naderden, hem goddelijke eer zouden bewijzen, zich naar de denkbeelden der Oostersche volken wilde schikken.

Dat de jonge koning van deze zucht doordrongen was. is boven allen twijfel verheven. Reeds sinds lang beschouwde bij niet meer Macedonië als zijn eigenlijk koninkrijk, de uitgestrekte veroverde landen waren in zijne schatting veel belangrijker dan zijn door enge grenzen omsloten vaderland. De willekeurige heerschappij van een Aziatisch vorst scheen hem veel roemrijker toe dan de waardigheid van een Macedonisch koning, die wel niet door geschreven wetsbepalingen, maar toch door liet recht der gewoonte beperkt was. Ten gevolge van dit alles verbond bij de Perzen steeds nauwer aan zijn persoon; hunne gewoonten nam hij zelf over en diegenen zijner veldheeren die, gelijk Hephaestion, zich op Perzische wijze kleedden, Perzisch spraken en de Perzische zeden aannamen, kwamen bij hem in blakende gunst te staan, terwijl geene verdienste hem met diegenen verzoenen kon, die in merg en been Grieken waren gebleven.

Ook bij de keuze van eene gemalin, de beeldsehoone Roxane, de dochter van een Bactrischen edele van hoogen rang, met wie hij in de lente van 327 te Bactra huwde, kunnen even goed staatkundige beweegredenen in het spel geweest zijn als zijne liefde voor de «parel van het Oosten", gelijk Boxane om hare zeldzame schoonheid genoemd werd.

Alexanders zucht om de Grieksche zeden aan de Oostersche denkbeelden op te offeren bracht onder zijne veldheeren de grootst mogelijke ontevredenheid te weeg. Juist de besten hunner, zij die alle vleierij, alle slaafsche onderdanigheid beneden zich achtten, verwijderden zich meer en meer van hem; door onwaardige vleiers en hovelingen werd hunne plaats in 's konings nabijheid ingenomen. Tot ben', die het luidst aan bun misnoegen lucht gaven, behoorde Clitus, de veldheer, die in den slag bij den Granicus zijn koning hel leven gered had, en die ook daardoor in nauwe betrekking tot hem stond, «lat zijne zuster de voedster van Alexander was geweest.

Clitus was diep verontwaardigd over den dagelijks klimmenden overmoed des konings; over de minachting, welke deze voor de nagedachtenis van den voortreflelijken Philippus betoonde, door zich thans onbeschroomd een Zoon van Zeus Ammon te noemen; over de willekeurige wijze, waarop hij zich tegenover zijne veldheeren gedroeg; over de wreede stratlen, die Alexander volgens Perzische gewoonte zijnen soldaten, ook den Grieken en Macedoniërs, oplegde, die bij dikwijls door Perzische drilmeesters liet geeselen.