Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het binnenrukken der Sardinische troepen in het pauselijk gebied dwong Napoleon door daden te bewijzen, dat het hem ernst was met de bescherming van den Heiligen Stoel. De bezetting van Rome werd opnieuw op aanzienlijke sterkte gebracht en generaal Govon keerde weder als haar aanvoerder terug, met een opdracht, die hem recht gaf niet alleen Rome, maar de provinciën Viterbo en Civita Vecchia te bezetten.

Dit had in het begin van October bijna tot een botsing aanleiding gegeven, daar Viterbo Victor Emmanuel had uitgeroepen en door vrijwilligers bezet was. Dank zij de bezadigdheid der overheden werd echter de stad aan de Franscheu zonder tegenstand, maar alleen onder protest, overgegeven. Zoo bleef het patrimonium Petri ongeschonden.

Maar Napoleon oogstte geen dank van de curie, dat hij nog eenig land voor den paus had bewaard; integendeel scherpe klachten over kwade trouw en geschonden belofteu van geen aanval op het pauselijk gebied te zullen toelaten. Maar hoe ook opgevat, het was een feit geworden, dat de Kerkelijke Staat voortaan slechts bestond uit enkele om Rome heen liggende provinciën, met nog geen 700,000 inwoners, welke door haar ligging de vereeniging en voortdurende gemeenschap van Noord- eu Zuid-Italië niet meer kon beletten. Na weinige weken werd dit resultaat bevestigd door een volksstemming, welker uitslag natuurlijk niet twijfelachtig kon zijn en welke, even natuurlijk, door dc curie als afgedwongen werd afgeschilderd. Maar als er ooit een plebisciet spontaan was, dan was het zeker dat van deze vroeger pauselijke landen. Cavours stoute staatkunde had, niettegenstaande alle bezwaren, tot stand gebracht wat hij een jaar te voren zelf niet had durven hopen en wat toen haast niemand buiten Italië mogelijk had geacht.

Garibaldi-s De radicale democratie beschouwde Garibaldi's zegepraal als haar Napel» en eigene. Zij voelde zich sterk genoeg om op eigen wijs haar idealen 8101 ' te verwezenlijken. Tot nog toe had zij er in berust met de liberalen samen te gaan, thans vond zij het niet meer noodig. Hoe langer hoe duidelijker werd haar zooal niet republikeinsche dan toch jacobijnsche kleur. Dat was al bij de instelling van een regeering te Palermo aan den dag gekomen. Crispi verklaarde zich wel is waar uitdrukkelijk voor een koninkrijk, en niet voor een republiek, maar verzette zich toch even uitdrukkelijk tegen de door de Sicilianen ongetwijfeld begeerde

Sluiten