Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot een klein deel van den vroegeren Kerkelijken Staat was beperkt, zelfs tegen Garibaldi, den afgod zijner onderdanen in bescherming te nemen. In 1862 was deze uit zijne woonplaats Caprera naar Sicilië overgestoken en van daar in Zuid-Italië geland, met het doel om tegen Home op te trekken. Deze dolle onderneming werd door de Italiaansche troepen verijdeld, bij welke gelegenheid Garibaldi te Aspremonte gewond werd en gevangen genomen.

In 1864 begonnen er ongunstige geruchten te loopen over de gezondheid van Pius IX. Mocht de Paus komen te sterven, dan bestond er alle kans dat in Rome een omwenteling uitbrak, en het beangstigde den Keizer zeer, dat hij dan in de noodzakelijkheid zoude komen om de Fransche bezetting tegen het Romeinsclie volk te doen optreden. Hij verlangde derhalve, zoo het eenigzins mogelijk was, Rome nog te ontruimen gedurende het leven van den Paus. Maar het vertrek van liet Fransche garnizoen zoude onvermijdelijk den val van het wereldlijk gezag van den Paus met zich sleepen, tenzij de Italiaansche regeering zich wilde verbinden niets tegen Rome te ondernemen en elke onderneming van Garibaldi of zijne handlangers met geweld te keeren. Een dergelijke verbintenis nu, die geheel indruischte tegen den uitgesproken wensch der vertegenwoordiging en de algemeene verwachtingen der natie, was van de regeering van Victor Emauuel moeielijk te verwachten; nam zij haar op zich, dan lag het voor de hand dat er in het geheele land een kreet van verontwaardiging tegen zoude opgaan, en noch de Koning noch zijn ministerie voelde zich opgewekt om dien te trotseeren.

Intusschen was Victor Emanuel het in zoover geheel eens met Napoleon III, dat ook hij niets liever wilde dan het vertrek der Fransche bezetting, de opheffing van het grootste beletsel op den weg naar Rome. Kon men derhalve een oplossing vinden waarbij in Frankrijk de beschuldiging dat Napoleon III den Paus geheel in de steek had gelaten, en in Italië die, dat de regeering van Rome als hoofdstad afzag, als ongegrond konden worden afgewezen, dan zoude het niet onmogelijk zijn tot eenstemmigheid te komen. In 1864 deed zich de mogelijkheid van een dergelijke oplossing gevoelen. Tot nog toe was Turijn nog altijd de hoofdstad van Italië, maar de algemeene overtuiging in het gansche land, met uitzondering van Piemont, sprak zich luide uit, dat het zoowel op krijgskundige als op staatkundige gronden onverdedigbaar was, om in een groot land den zetel der regee-

26

Sluiten