Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

doode letter en werd voor een ander deel te niet gedaan door latere verordeningen.

De hervormingen op het papier gingen echter hunnen gang, totdat in 1866 een aanslag op het leven van den Keizer plaats had. Van dit oogenblik begon een omkeer in behoudenden zin, die zich over het geheele regeeringsstelsel uitstrekte. Ook de vrijzinnige ministpr van onderwijs Golownin, van wiens bemoeiingen ten bate van de zoo lang verwaarloosde volksontwikkeling men zich veel had voorgesteld, werd gedwongen tot aftreden. In zijne plaats werd de zeer behoudende Graaf Tolstoï aangesteld.

Het valt intusschen niet te ontkennen dat onder de regeering van Alexander II veel goeds in Rusland tot stand kwam. Het spoorwegnet werd voortdurend uitgebreid, voor dfe bevordering van het verkeer met het buitenland werd veel gedaan, de dagbladpers verkreeg de voor zijn bestaan noodige vrijheid, de inrichting van het leger werd op vasten voet geregeld, Finland kwam na vijftig jaren weder in het bezit zijner volksvertegenwoordiging en de onbegrensde willekeur van ambtenaren werd althans eenigermate beperkt.

In geen deel van zijn keizerrijk werden de goede bedoelingen van Alexander II met meer ondank vergolden dan in Polen. Polen had na den opstand van 1831 de onafhankelijkheid, die het nog bezat, geheel verloren en werd door Rusland als een wingewest behandeld. Alle sporen der voormalige zelfstandigheid werden uitgewischt. Russische officieren en ambtenaren voerden de bevelen der keizerlijke regeering uit, de russische taal werd als de officiëele beschouwd, het onderwijs werd geheel op russischen voet ingericht, de Polen werden van allen invloed uitgesloten. Een groot aantal inwoners van allerlei stand en denkwijze had Polen verlaten, zij leefden voornamelijk te Parijs en te Londen en hielden zich onophoudelijk bezig met plannen tot vrijmaking van hun vaderland door de hulp van vreemde mogendheden of door een omwenteling. De meer aanzienlijke uitgewekenen leefden in kringen waar zij met de Vorsten en leidende staatslieden van "West Europa in aanraking kwamen, de overige sloten zich veelal aan bij de revolutionnaire uitgewekenen uit alle landen, vooral uit Italië en Hongarije, die zich destijds meest te Londen ophielden.

De Poolsche bevolking in het land zelf bevond zich in een beklagenswaardigen toestand. Dezelfde verkeerde eigenschappen, die haar de onafhankelijkheid hadden doen verliezen, beletten haar naar de goede

Sluiten