Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de vlucht of het geschreeuw der vogels; de waarzegger, augur, koos eene plek, waar hij een vrij uitzicht had (lemplujn), en wees met zijn kromstaf de hemelstreek aan, uit welke de vlucht der vogels heil of onheil voorspelde. Tot deze soort van waarzeggerij behoorde ook het ondervragen van hel noodlot, door acht te geven op de wijze, waarop heilige hoenders hun voer oppikten, welke kunst alle edelen verstaan moesten. De Tulguriën bestonden in hel gadeslaan van bliksemstralen, waaruit de raadsbesluiten der goden werden opgemaakt; plaatsen, die door den bliksem getroffen werden, gingen voor bijzonder heilig door. De auspiciën bestonden in voorzeggingen, uit het trillen van de ingewanden der offerdieren opgemaakt; zij, die zich hiermede onledig hielden, droegen den naam van haruspices.

Door het uitsluitend bezit van alle godsdienstige geheimnissen handhaafde de priesterlijke adel der Etruscen zijne inacht over het volk, dat slechts eene werktuiglijk in beweging gebrachte massa uitmaakte. In elke stad berustte het bewind in handen van de gezamenlijke leden van den adelstand, elke stad maakte een staat op zich zelf uit, terwijl een groot aantal kleinere vlekken aan de grootere steden onderworpen was.

De adel verkoos uit zijn midden den koning, die in oorlogstijd het leger aanvoerde, in vredestijd de vergadering vari dën adel leidde en bij alle feesten en offerplechtigheden hel voorzitterschap bekleedde. Hij was tevens de opperste rechter; een purperen kleed, een gouden kroon, een schepter met het beeld van een adelaar versierd, een cirulische zetel en lictoren — dienaren der gerechtigheid, die een bundel staven met eene bijl droegen — duidden de waardigheid des konings aan en deze kenteekenen der koninklijke waardigheid zijn later door de Romeinen overgenomen.

Twaalf steden vormden den Etruscischen statenbond; in het algemeen was twaalf bij de Etruscen het heilige getal bij uitnemendheid. De band, die de twaalf steden aan elkander heclitte, was in lateren tijd niet zeer nauw; wel werd jaarlijks eene bondsvergadering gehouden en een hoofd van den bond — eigenlijk een bondspriester — gekozen; bij het aanvaarden van eene gemeenschappelijke onderneming verkoos men ook een bondsveldheer, maar slechts zelden sloegen al de steden de handen tot bereiking van hetzelfde doel ineen.

Het Etruscisch verbond diende voornamelijk om geschillen en binnenlandsche oorlogen tusschen de verschillende staten te voorkomen; bij buitenlandsche oorlogen was aan de alzonderlijke steden volle vrijheid gelaten om zich al of niet aan de overige aan te sluiten, en zelfs bij oorlogen, door den bond gevoerd. onttrokken meermalen sommige steden zich aan den strijd.

Reeds in overoude tijden dreven de Etruscen, door hunne voortreffelijke kusten daartoe in staat gesteld, een levendigen zeehandel. Zij voerden koper, ijzer en zilver uit en werden wakkere kooplieden; doch nog meer dan door hunne handelsondernemingen werden zij door hunne roofzucht op de zee gelokt. De Tyrrheners waren de schrik der koopvaarders; door hunne wreedheid maakten zij zich eeuwen achtereen op de westelijke zeeën berucht. Een staat, die een vrijen burgerstand mist, kan op den duur niet bloeien. De roofzuchtige Etruscische adel gaf zich reeds spoedig aan liet onbeteugeld genot van de buitgemaakte schatten over. Al beleefden landbouw, handel en nijverheid in Etrurië een tijdperk van grooten bloei, ten laatste moesten zij wel in verval geraken. Het slaafsche volk bezat geen prikkel tot krachtige werkzaamheid; de verwijfdheid van den adel nam hand over hand toe, de staat begon steeds sterker te kwijnen. Reeds in de dagen, waarin Rome het eerst zijne kracht begon te ontwikkelen, hadden de Etruriërs zich zelf overleefd.

Alleen in de allervroegste tijden bestond er in Etrurië eene hooge beschaving; hiervan getuigen de indrukwekkende bouwwerken, die wij gedeeltelijk uit (Ie verhalen van oude geschiedschrijvers kennen, en van welke ook nog eenige puinhoopen over zijn. Een hoogst merkwaardig gedenkteeken van

Sluiten