Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zaken werden geschorst, mannen en vrouwen legden alle versierselen af. Mei huivering verbeidde men de terugkomst des legers.

Toen de soldaten voor Rome aankwamen, trokken zij in den laten avond de stad binnen; zij durfden zich niet in het openbaar vertoonen, maar verborgen zich in hunne huizen; niet één hunner zette den volgenden dag een voet op de markt of op de straat. Ook de consuls trokken zich in hunne woning terug, zij onthielden zich van alle staatszaken en legden hun ambt neder. In hunne plaats werden de beide beproefde veldheeren Quintius Publilius Philo en Lucius Papirius Cursor verkozen.

De consuls riepen den senaat bijeen, ten einde eene beslissing te nemen omtrent het Caudinisch verdrag. Publilius riep in de eerste plaats den voormaligen consul op 0111 het woord te voeren: «Spurius Postumius, spreek!" Met denzelfden blik waarmee hij onder het juk doorgegaan was, zoo verhaalt ons Livius, stond deze op. »Ik weet wel, consuls", — sprak hij — «dat het eene schande en geene eer voor mij is, dat ik het eerst opgeroepen word om te spreken, ik moet hier het woord voeren niet als senator, maar als de man, die zoowel van het ongeluk, in den oorlog ons overkomen, als van den smadelijken vrede, door ons gesloten, de schuld dragen moet. Ik zie van alle verdediging af; doch het verdrag, door mij aangegaan, is krachteloos; want. daar het zonder toestemming des volks gesloten werd, is liet Romeinsche volk daaraan niet gebonden; de Samnieten hebben uit kracht dier overeenkomst niets te vorderen dan onze lichamen. Levert ons door de felialen (verbondspriesters naakt en geboeid uit, laat het volk door ons ontslagen worden van de verplichting, die wij het opgelegd hebben, opdat niets, noch van goddelijke, noch van menschelijke zijde, ons verhindere om opnieuw een rechtvaardigen oorlog te beginnen".

Nadat hij zoo gesproken en bovendien den raad gegeven had om terstond een leger op de been te brengen, waren alle senatoren met de grootst mogelijke bewondering en het diepste medelijden vervuld; zwijgend namen ze zijn voorstel aan. Slechts twee volkstribunen waagden het, in verzet te komen; zij beweerden, dat hel volk door het uitleveren van de consuls niet van zijne verplichting ontslagen werd; alleen wanneer liet gansche leger zich opnieuw gevangen gaf, kon het verdrag ontbonden worden. Dit beroep op een boven allen twijfel verheven rechtsregel werd door den senaat in den wind geslagen. Het voorstel van Postumius werd goedgekeurd, het besluit tot het voortzetten van den oorlog genomen.

liet geheele volk was met zulk een haat en verontwaardiging bezield, dat in ongeloofelijk korten tijd een leger bijeen was. Met de grootste bereidwilligheid schaarden de burgers zich in de gelederen. Dezelfde soldaten, die op schandelijke wijze overwonnen waren, vormden nieuwe legioenen, ten einde voor de ondergane vernedering wraak te nemen. Het leger rukte naar Caudium op; vooraan trokken de bondspriesters. Toen zij aan de poort der stad kwamen, lieten zij hen, die zich voor den vrede borg hadden gesteld, ontkleeden en hun de handen op den rug binden. De gerechtsdienaar, die Postumius binden moest, legde, uit eerbied voor diens vroegere waardigheid, den knoop slechts zeer los. «Trek den strik stevig aan," riep Postumius, «opdat de uitlevering naar recht moge geschieden."

Met de gebondenen verscheen de bondspriester voor de vergadering der Samnieten. Hij sprak lot Pontius: «Dewijl deze mannen zonder machtiging des Romeinschen volks zich voor het sluiten van een verbond borg gesteld en daardoor eene schuld op zich geladen hebben, zoo lever ik hen aan u uil, opdat het Romeinsche volk van alle deelgenootschap aan deze schandelijke misdaad onlslagen worde." Postumius, die zich zelf tot eiken prijs opofferen en den Romeinen eene gelegenheid tot het voeren van een rechtvaardigen oorlog verschaffen wilde, gaf' na deze woorden den bondspriester een stool met de knie, zoo hard als hij maar kon. Hierop riep hij met luider stem:

Sluiten