Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De nieuwe adel. ook wel de optimaten genaamd, maakte zich van alle openbare ambten meester; slechts zelden gehikte het een uitstekend man, die geen lange lijst van voorvaderen kon vertoonen, zich door schitterende verdiensten tot macht en aanzien te verhellen, De optimaten onderscheidden zich reeds door hunne kleederdracht, namelijk door een purperen streep aan'hun onderkleed en door een gouden ring aan den vinger. Ook de knapen moesten van hunne vroegste kindsheid af zich leden van den bevoorrechten stand gevoelen; daartoe werden zij door hunne vaders ouder gewoonte naar de zittingen van den senaat medegenomen, daartoe ontvingen zij eene kleeding, die hen van onaanzienlijke burgerknapen onderscheidde, een purperen belegsel op het bovenkleed. Zelfs te huis werd hun steeds herinnerd, dat zij van adellijken bloede waren; want in de farniliezaal was aan den wand de stamboom geschilderd, daar waren ook de beelden in was van alle doorluchtige leden der edele lamilie, van alle beroemde voorvaderen geplaatst.

Zulke uiterlijke onderscheidingsteekenen mogen in ons oog van weinig beteekenis zijn, Ie Rome waren zij het niet; want de wet bepaalde stiplelijk, dat niemand door uiterlijke kenteekenen zich boven anderen verhellen en de gelijkheid van alle burgers te niet doen mocht. Zoo werd gedurende den oorlog tegen Hannibal een burger tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld, alleen omdat hij met een rozenkrans op het hoofd- in het openbaar verschenen was. Indien de republikeinsche gestrengheid der wetten zulk een maatregel veroorloofde, dan was het wel eene zaak van veel beteekenis, dat de mannen van adellijke geboorte zich door uiterlijke kenteekenen mochten onderscheiden.

Om zich van de groole volksmenigte streng gescheiden te houden en daardoor zijne heerschappij te verzekeren, maakte de adel van alle middelen gebruik, welke de wet hem maar aanbood, en deze middelen waren talrijk genoeg.

De adel was bijna uitsluitend in het bezit van uitgestrekte landgoederen en van groole kapitalen; bierdoor bezat hij een overwegenden invloed op zijne talrijke cliënten, en kon hij het doordrijven, dat alle staatsambten van eenig belang alleen door leden van adellijke geslachten bezet werden. De weg naar den senatorenzetel liep langs die ambten en zoo zagen zij dan ook natuurlijk de betrekking van senator hun voorbehouden.

Heerschte de adel te Rome over het volk door middel van den senaat, het hoogste regeeringscollegie, niet minder deed hij dit door tusschenkomst der priesterschap. Het bijgeloovige volk, dat nooit een besluit nam. zonder den wil der goden geraadpleegd te hebben, werd door de priesters steeds overeenkomstig den wil van den senaat geleid. Polybius, die met de aanzienlijkste Romeinsche edelen vertrouwelijk omging en in hunne geheimste zaken ingewijd was, roemt den Romeinschen godsdienst als een middel om het volk in toom te houden. De adellijke priesterstand verklaarde, dat de goden omtrent de eene of andere zaak gunstig of ongunstig gestemd waren, juist zooals de senaat dat verkoos. Geene wetsbepaling onlzegde den vrijen burgers den toegang tol de hoogste staatsambten; doch in weerwil hiervan werd de staat geregeerd door de adellijke familiën, door de senaatpartij en in den boezem van deze aristocratische regeering vormde zich langzamerhand een oligarchisch bewind, dat tot enkele, zeer machtige familiën beperkt was, tot dezulken, die de grootste rijkdommen verzameld hadden, die daardoor over een aanzienlijk getal cliënten te gebieden hadden, en die bezitters waren van eene uitgestrektheid gronds, welke met een klein vorstendom gelijk stond en door een talrijken slavenstoet bebouwd werd.

Tusschen deze familiën werden de hoogste eerambten van den slaat verdeeld; slechls in zeer bijzondere omstandigheden gelukte het een man van lage afkomst, zich in dien kring in te dringen; gedurende eene lange reeks van jaren Ireflen wij steeds dezelfde familienamen op de lijst der consuls, praetoren en censoren aan.

Macht schenkt nieuwe macht. Terwijl de leden van enkele regeerende

Sluiten