Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZES EX VEERTIGSTE HOOFDSTUK.

tiberius Sempronius Gracchus. Cornelia, de moeder der Gracchcn. Ellendige toestand der landbouwers. Slaven-opstand op Sicilië. Het proletariaat te Home. Gajus Laelius, de verstandige. Hervormingsmaatregelen van Tiberius Gracchus. Tegenstand van Marcus Octavius. Overwinning van Gracchus. De verkiezingsstrijd. Tiberius Gracchus en zijne vrienden vermoord.

Alle vijanden, die voor de macht der Romeinsche republiek in eenig opzicht gevaarlijk konden worden, waren ten onder gebracht; alleen met Numanlia duurde de strijd nog voort, maar ook hier was de uitslag niet twijfelachtig. Rome had zich van de wereldheerschappij meester gemaakt, want alle beschaafde stalen erkenden de oppermacht der republiek. Thans was het niet langer de taak des volks de Romeinsche wapenen nog verder naar verwijderde barbaarsche landen over te brengen, maar alles was thans daaraan gelegen, het gewonnene te behouden en den staat van binnen krachtig te maken, opdat hij tegenover eiken buitenlandschen vijand onoverwinnelijk zou zijn. De geschiedenis der ontwikkeling van het staalkundig leven te Rome is daarom in het eerstvolgend tijdperk van het hoogste gewicht.

De vijanden der volksvrijheid hebben zich ten allen tijde beroepen op den ondergang dezer machtige republiek en op den vaak bloedigen strijd der partijen in haar boezem, welken wij zullen hebben te verhalen, ten bewijze dat eene republikeinsche staatsregeling noodzakelijk tot burgerkrijg en eindelijk tot het ergste despotisme, tot de soldaten-heerschappij voeren moet. Athene en Rome zijn de heide voorbeelden, waarop men de als bewezen voorgedragen stelling pleegt te bouwen: »de democratische republiek draagt de kiem der ontbinding in zich"; want ook Rome's staatsregeling wordt als die eener democratische republiek voorgesteld, sinds het volk in de comitia Iributa over alle staatszaken eene beslissende stem uitbracht.

Reeds vroeger hebben wij aangetoond, dat de democratische staatsregeling te Rome slechts in naam bestond, dat deze staat feitelijk eene aristocratische republiek was, dewijl de optimaten uitsluitend alle staatsambten voor zich behielden, ja onbeperkt gebied voerden, ofschoon de wet hun daartoe geen recht gaf. Reeds hierdoor wordt de onwaarheid der voorstelling, dat Rome eene democratische republiek zou geweest zijn. in het licht gesteld en levens de onjuistheid van het daaruit getrokken besluit bewezen, dat de democratische staatsregeling den val der republiek zou hebben teweeggebracht. Doch bovendien merken wij te Rome dezelfde verschijnselen op, welke te Athene den ondergang der vrijheid hebben veroorzaakt en die overal tot hetzelfde resultaat moeten leiden.

Wij hebben in de geschiedenis van Athene getracht aan te wijzen, dat een staat, die zijne macht op de onderdrukking van andere natiën grondvest, ten slotte zijne eigene vrijheid verliezen moet. Een volk, dat slechts voor zich zelf vrijheid begeert, is haar niet waardig. Ook de Romeinen leveren ons hiervan een schitterend voorbeeld. Door het stelsel van onderdrukking, hetwelk zij tegenover hunne bondgenooten volgden, werd. gelijk wij weldra

Sluiten