Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ook bij de overige Italiaansche volken niet geheel zonder werking is gebleven: althans wij zien, dat de oorlogskans zich in het jaar 89 op eenmaal ten gunste der Romeinen wendde, dat dezen overal overwinnaars waren. Geheel Noorden bijna geheel Middel-Italië werd onderworpen. In het jaar 88 slaagden de Romeinen er in, den opstand terug te dringen tot de woesle Lucanisch-Brutlische gewesten. Slechts enkele sleden in Campanië hielden den tegenstand vol.

Binnen korten tijd hadden de Romeinen een einde kunnen maken aan den strijd, indien niet hunne overwinningen te Rome zelf den strijd der partijen opnieuw en mei grooler verbittering dan ooit hadden doen ontbranden.

Alleen in het uur van hel dreigendst gevaar waren de volksmenners en de adel eensgezind geweest, doch nauwelijks klaarde het donkere verschiet op. of de oude veete herleefde. Marius had zich als veldheer niet bijzonder onderscheiden, hij was wel ijverig en bekwaam geweest, doch men verweet hem. dat hij te zwaartillend, te langzaam en te onhandig in zijne ondernemingen was. Eenigen meenden, dat door zijn ouderdom (hij was reeds 65 jaar) zijne veerkracht verlamd was, anderen, dat zijne zwaarlijvigheid hem in zijne bewegingen belemmerde. Dat hel hem noch aan moed, noch aan veldheerstalent ontbrak, bad bij duidelijk bewezen door het winnen van een slag, en indien men hem een verwijt er van maakte, dal hij te bedachlzaam was, dan had het lot van minder bedachtzame veldheeren, die vóór hem groote nederlagen hadden geleden, het volk uil die dwaling kunnen helpen. Pompaedius Silo, de beste der Italiaansche veldheeren, zou het gaarne hebben gezien, dat Marius hem met denzelfden overmoed, die de andere aanvoerders bezielde, in het open veld ware aangevallen; hij zocht hem daartoe uit te lokken, terwijl hij zijn heraut naar het Romeinsche kamp zond met de boodschap: «Indien gij een groot veldheer zijt, Marius, kom dan af en meet u met mij". Marius liet hierop antwoorden: «Indien gijzelf een groot veldheer zijt, dwing mij dan. zoo gij kunt, om mij tegen mijn wil met u te meten".

Eene dergelijke bedachtzaamheid werd door de Romeinsche soldaten voor overgroote voorzichtigheid aangezien, zij beschimpten luide Marius en verhieven daarentegen den onversaagden, voortvarenden Sulla, zijn ouden mededinger, tot in de wolken. Hoe meer Marius' krijgsroem taande, met des te grooler luister schitterde die van Sulla, en reeds in het tweede jaar van den oorlog werd de oude held geheel op zijde geschoven; hij werd niet tot opperbevelhebber herkozen, terwijl Sulla zich opnieuw onderscheiden kon en zulken roem inoogstte, dat bij voor bet jaar 88 tot consul benoemd werd.

Wrevelig en moedeloos trok Marius zich terug, vergramd op Sulla, op den senaat en op alle optimalen, die zijne verdiensten miskenden; bij was bereid om zich weer aan te sluiten aan de partij der ontevredenen, die Ie Rome weder zeer talrijk was.

De oorlog had veel ollers gekost en in de hoofdstad eene schaarschle aan geld doen ontstaan, zooals men die sederl jaren niet had gekend. De schuldenaars konden hunnen schuldeischers de renten niet voldoen, en ofschoon hun nood en de oorzaak er van algemeen bekend waren, was van welwillende behandeling door de laalsten geen sprake. Eindelijk namen zij hunne toevlucht tot de oude wet op de rente en de stadspraetor Asellio, tot wien zij zich met de bede om bescherming wendden, handhaafde hen in hun recht, hoewel gezegde wet reeds sedert lang op den achtergrond was geschoven. Hierdoor ontstond wederom groote oneenigheid binnen Rome; de mannen der geldaristocratie waren woedend, dat eene verouderde wet ben van hunne rechten zou berooven; onder aanvoering van den volkstribuun Lucius Cassius schoolden zij op de markt samen en vermoordden zij den praetor, die juist in priesterlijk plechtgewaad eene offerande bracht. Deze snoode daad bleef ongestraft, zelfs geen onderzoek had er plaats. Senaat en ridderschap hadden een en hetzelfde belang, beide beschermden elkander wederkeerig ten koste van hel volk, welks ontevredenheid zich met den dag duidelijker openbaarde. Eindelijk vond

Sluiten