Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

riep Sulla hun koelbloedig toe: »Laat u door dit geschreeuw toch niet storen, ik heb maar bevolen, eenige snoodaards te straffen."

Na de nederlaag der Samnieten moest ook Praeneste zich overgeven. Op Sulla's bevel werden alle strijdbare inwoners, benevens de geheele bezetting, te sair.cn 12,000 man, gedood. Marius, de bevelhebber van Praeneste, had den dood door zijn eigen zwaard boven dien door de hand zijner vijanden verkozen.

Zoo was dan Sulla ontslagen van alle tegenstanders, die in staat waren de wapenen te voeren; de leiders der volkspartij waren öf dood öf voortvluchtig. Nu hij weder alleenheerscher was, wierp hij het masker van toegevende zachtmoedigheid af, dat hij zoolang met weerzin gedragen had. De moord, op de gevangenen in het veld van Mars gepleegd, en de dood van de verdedigers van Praeneste. waren slechts een voorspel geweest van de slachting, waarvan geheel Italië de schouwplaats zou worden.

Sulla heerschte thans te Rome met onbeperkte macht, want de gedweeë senaat en het sidderende volk hadden hem op zijn bevel tot onbeperkt dictator verheven, eene waardigheid, die hij behouden mocht, zoolang hem zulks goéddacht. Hij werd tot heer en meester over het leven en de bezittingen deiburgers aangesteld en tevens gerechtigd om voortaan naar zijn willekeur de staatsregeling in te richten.

Hij maakte van zijne macht het meest onbeperkt gebruik. Benden moordenaars, door hem afgezonden, trokken door Samnium en herschiepen deze bloeiende landstreek in eene woestenij; de naam der Sainnieten moest van de aarde verdelgd worden, omdat zij het gewaagd hadden de wapenen op te vatten, om de wettige regeering der republiek te ondersteunen. Een dergelijk lot trof ook vele andere Italiaansche steden, die zich aan hetzelfde vergrijp hadden schuldig gemaakt.

Met de grootste wreedheid hield Sulla te Rome huis. Terstond na zijne benoeming tot dictator verklaarde hij, dat alle vijanden des vaderlands gebannen en vogelvrij verklaard waren. iMIen. die ooit aan de omwenteling deelgenomen of zelfs maai' aan hare bewerkers bijstand verleend hadden, allen, die een vogelvrijverklaarde niet doodden maar zelfs verborgen, waren des doods schuldig. Iedereen moest het ambt van beul vervullen. Wie een vogelvrijverklaarde ombracht, werd niet alleen niet gestraft, maar ontving zelfs eene belooning van 14.000 denariën (ongeveer /' 6000). Zelfs wanneer men het durfde wagen, zijn naasten bloedverwant te verbergen, had men zijn leven verbeurd. De vogelvrijverklaarden werden niet alleen met den dood bedreigd, maar verloren ook hunne goederen, die door den slaat in bezit werden genomen. Hunne kinderen en kleinkinderen werden voor immer van alle openbare ambten uitgesloten, terwijl zij toch verplicht waren om den staat evenveel belasting te betalen, alsof zij nog in het bezit hunner burgerlijke rechten waren.

Rome was reeds dikwijls getuige geweest van gruwelijke moordtooneelen; de beide Mariussen hadden hunne macht misbruikt lot bloedige wraak, doch een schrikbewind gelijk dat, hetwelk Sulla toepaste op de vijanden der optimaten, was zonder voorbeeld in de Romeinsche geschiedenis. Het vreeselijkste van alles was de pijnlijke onzekerheid, waarin het volk verkeerde. Wegens de onbepaaldheid van lief besluit ter vogelvrijverklaring wist niemand duidelijk, op wiens hoofd de wraak van den dictator neerkomen zou. Het was dus als hel ware eene weldaad, toen Sulla op aandringen zijner aanhangers dagelijks naamlijsten van vogelvrijverklaarden uitgaf en die in liet openbaar bekend maken liet * . Op deze lijsten stonden de namen van hen. die den

) Het is zeer opmerkelijk, dat de proscriptielijsten, welke in eene revolutie van den nieuwen tijd voor den adel zulk eene vreeselijke beteekenis zcuden verkrijgen, van echt adellijken

oorsprong zijn, naardien de held van den adel, Sulla, aan haar het eerste aanzijn gaf.

Sluiten